ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਤ੍ਵੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਤੁ ਦਿਸ਼ਮੁਤ੍ਤਰਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍
ਉਸਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ਼ੁਰ੍ਪਾਰਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਮੋਚਨਮ੍
ਉਹ ਤੀਰਥ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੂਰਪਾਰਕ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦਨ੍ਤਰੀਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਰੁਵੋ ਰਾਮਕਰਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸ੍ਰੁਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਯਤ੍ਰਾਭੂਦ੍ਰਾਮਸृष੍ਟਾਯਾ ਭੁਵੋ ਨਿष੍ਠਾਥ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਥਾਂ ਹੋਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਉਤ੍ਸਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸਲਿਲਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤਾਵਦਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਲ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵਿਖਾ ਗਿਆ।
ਅਨਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਰ੍ਯਾਦੋ ਯਥਾਕਾਲਂ ਭृਗੂਦ੍ਵਹਃ
ਉੱਚੇ ਭਰਗੁ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪੂਰ੍ਵਸੀਮਾਨ੍ਤਾਂ ਭੁਵਮਭ੍ਯੁਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਹ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਨਗਰਗ੍ਰਮਸੀਮਾਨਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਦੈਵਾਤ੍ਤਥਾ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਨਿਮ੍ਨਤ੍ਵਾਤ੍ਸ ਪ੍ਰਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੁ
ਉਥੇ, ਰੱਬੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਥੱਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ।
ਯਥਾਭਿਲषਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਾਹੀਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਭृਸ਼ਂ ਰਾਮਮਾਸ਼ਿषਾ ਸਮਪੂਜਯਨ੍
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਗਤੇ ਮੁਨਿਵਰੇ ਰਾਮੇ ਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਜਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਜਦ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਰਾਮ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ।
ਪਰਿਚਙ੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਾਂ ਭੂਮਿਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਾਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੁਰ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
ਨਿਤ੍ਯਤ੍ਵਾ ਤ੍ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਮਧਿष੍ਠਾਨਤਯਾ ਤਥਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਪਿ ਰੁਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵੇਮ ਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਪ੍ਲਵਮ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਦੇਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਏ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਕਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਤੋ ਰਾਜਨਯੋਜਨਾਨਾਂ ਚਤੁਃਸ਼ਤਮ੍
ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਚਾਰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਸੀ।
ਕृਤਂ ਰਾਮੇਣ ਮਹਤਾ ਨ ਤੁ ਸਜ੍ਜਂ ਮਹਦ੍ਧਨੁਃ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੈਰਯਂ ਖਣ੍ਡੋ ਭਾਰਤੋ ऽਬ੍ਧੌ ਨਿਪਤਿਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਹ ਟੁਕੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ।
ਰਾਮੇਣਾਭੂਤ੍ਪੁਨਃ ਸृष੍ਟਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਤੁ षਟ੍ਸ਼ਤਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਮੁੜ ਛੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਸਾਗਰਾਖ੍ਯਾਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸਗਰਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਰਾਮ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਤੇ ਸਗਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪਾਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ऽष੍ਟਪਞ੍ਚਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪਭਾਗ ਦਾ ਅਠਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪਰਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਭੂਯਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਸ੍ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਵਧੀਕ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਚੈषਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਃ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਮੁਤ੍ਤਰਾਖ੍ਯਾਨੇ ऋषੀਣਾਂ ਵਾਕ੍ਯ ਕੋਵਿਦਃ
ਉੱਤਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ—
ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਂਸ਼੍ਚ ऋषਿਰਾਹ ਯਥਾ ਮਮ
ਜਦ ਮੈਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਆਖਿਆ।
ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਚੈषਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਚ ਕ੍ਰਮਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਸੁਣੋ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਕਲਿਰ੍ਵੈਦ੍ਯਃ ਸ੍ਤੁਤਾ ਚ ਸੁਰਸੁਂਦਰੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਿ, ਵੈਦਯ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਸੁਰਸੁੰਦਰਿ ਸੀ।
ਵੈਦ੍ਯਪੁਤ੍ਰੌ ਘृਣਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਬਲੌ
ਵੈਦਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਘ੍ਰਣਿ ਤੇ ਮੁਨੀ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।