ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸਾਰ੍ਵਹਸ੍ਤਃ ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਭਾਰ੍ਗਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯਾਕृष੍ਟਧਨੁषਃ ਸ ਤਸ੍ਯ ਚਰਣਾਬ੍ਜਯੋਃ
ਉਹ ਤਣੀ ਹੋਈ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਭृਗੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕृਪਯਾ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
"ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਸੇਰ, ਮੈਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।"
ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੇਸ਼ਾਧਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਵੈ
"ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯੇ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਰੁਣਾਗਮਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਉਪੋਧਾਤ ਪੈੜੇ ਵਿੱਚ, 'ਭਾਰਗਵ ਕੋਲ ਵਰੁਣ ਦਾ ਆਉਣਾ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੱਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਂਜਹਾਰ ਪੁਨਰ੍ਧੀਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮृਗੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਰਿਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਅਸਤਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਬਿਗਤਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੁਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ।
ਸਮਾਯਾਤਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਰੌ ਨਿਵਸਂਤਂ ਸਰਿਤ੍ਪਤੇ
"ਤੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਅਧੋ ਨਿਪਾਤਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਗੋਕਰ੍ਣਮृषਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਗੋਕਰਨ ਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈ।
ਅਧਾਵਨ੍ਮਾਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਮੁਨਯਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵਾਸਿਨਃ
ਉਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੌੜਦੇ ਆਏ।
ਭਵਨ੍ਤਮਾਗਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਹੈਭਿਰ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇषਾਂ ਤੋਯੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍
ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।
ਨਿਰੂਪ੍ਯ ਮਨਸਾ ਰਾਮਮਿਦ ਭੂਯੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੁੜ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਥਾ ਹਿ ਮੇ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਪੁਰਾਨੇਨ ਵਿਰਿਞ੍ਚਿਨਾ
"ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਰਿੰਚੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਾਤਰਂ ਸਮੁਪਾਯਾਤੋ ਵਸ਼ਤਾਂ ਤਵ ਭਾਰ੍ਗਵ
ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੇਰੀ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਕਥਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਮੇਦਮਹਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਕੁਲਾਨ੍ਤਕ
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ?
ਤਾਵਤ੍ਸਂਘਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭੂਮੌ ਸਲਿਲਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਜਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਥਾਗਤਂ ਪ੍ਰਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਧਨੁਰ੍ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੀਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਰੁਵਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਮਤਿਮਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਪ੍ਤੁਕਾਮੋ ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸ੍ਰੁਵਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇ ਸਰਿਨ੍ਨਾਥੇ ਰਾਮਃ ਸੁਵਮੁਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸ੍ਰੁਵਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਤ੍ਵੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਤੁ ਦਿਸ਼ਮੁਤ੍ਤਰਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍
ਉਸਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ਼ੁਰ੍ਪਾਰਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਮੋਚਨਮ੍
ਉਹ ਤੀਰਥ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੂਰਪਾਰਕ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦਨ੍ਤਰੀਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਰੁਵੋ ਰਾਮਕਰਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਸ੍ਰੁਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਯਤ੍ਰਾਭੂਦ੍ਰਾਮਸृष੍ਟਾਯਾ ਭੁਵੋ ਨਿष੍ਠਾਥ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਥਾਂ ਹੋਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਉਤ੍ਸਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸਲਿਲਂ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤਾਵਦਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਲ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵਿਖਾ ਗਿਆ।
ਅਨਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਰ੍ਯਾਦੋ ਯਥਾਕਾਲਂ ਭृਗੂਦ੍ਵਹਃ
ਉੱਚੇ ਭਰਗੁ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪੂਰ੍ਵਸੀਮਾਨ੍ਤਾਂ ਭੁਵਮਭ੍ਯੁਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਹ
ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਨਗਰਗ੍ਰਮਸੀਮਾਨਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਦੈਵਾਤ੍ਤਥਾ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਨਿਮ੍ਨਤ੍ਵਾਤ੍ਸ ਪ੍ਰਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੁ
ਉਥੇ, ਰੱਬੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਨੇ ਥੱਲੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ।
ਯਥਾਭਿਲषਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਾਹੀਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।