ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਨਿਪਤਤ੍ਤਾਮ੍ਯਨ੍ਨਾਨਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਧਤੋਰ੍ਮਿਭਿਃ
ਕਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਅ ਨਾਲ, ਉੱਛਲਦੇ, ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਮਚਲਦੇ ਰਹੇ।
ਤ੍ਰਾਸਰਾਸਂ ਚ ਵਿਪੁਲਮਂਭਸਾ ਪ੍ਲਵਤਾ ਸਹ
ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰ ਰਹਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਰਾਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਃ ਫੂਤ੍ਕृਤਾਸ਼ੇष ਭੀषਣਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਤੀਰ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਪਵਨੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਲਯਾਬ੍ਧੇਰਿਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਮਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵ੍ਯਾਕੁਲਾਂਭਸਃ
ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਇੰਨਾ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਿਦ੍ਧਾਕੁਲਿਤਜਲਘੋषੇਣ ਭੂਯਸਾ
ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈਆਂ।
ਪਰਿਤੋ ऽਸ੍ਤ੍ਰਾਨਲਜ੍ਵਾਲਾਪਰਿਵੀਤਜਲਾਵਿਲਃ
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ, ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਗੰਦਲਾ ਤੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਕਰ੍ਣਾਕृष੍ਟਕੋਦਣ੍ਡਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਪਯੋਨਿਧਿਃ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੰਨ ਤੱਕ ਤਾਣਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਭਯਕਂਪਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸ੍ਤਤੋ ਨਦਨਦੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸਾਰ੍ਵਹਸ੍ਤਃ ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਭਾਰ੍ਗਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯਾਕृष੍ਟਧਨੁषਃ ਸ ਤਸ੍ਯ ਚਰਣਾਬ੍ਜਯੋਃ
ਉਹ ਤਣੀ ਹੋਈ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਭृਗੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕृਪਯਾ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
"ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਓ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਸੇਰ, ਮੈਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।"
ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੇਸ਼ਾਧਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਵੈ
"ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯੇ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਰੁਣਾਗਮਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ, ਉਪੋਧਾਤ ਪੈੜੇ ਵਿੱਚ, 'ਭਾਰਗਵ ਕੋਲ ਵਰੁਣ ਦਾ ਆਉਣਾ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਤੱਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਂਜਹਾਰ ਪੁਨਰ੍ਧੀਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮृਗੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਰਿਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਅਸਤਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਬਿਗਤਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੁਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ।
ਸਮਾਯਾਤਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਰੌ ਨਿਵਸਂਤਂ ਸਰਿਤ੍ਪਤੇ
"ਤੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਅਧੋ ਨਿਪਾਤਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਗੋਕਰ੍ਣਮृषਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਗੋਕਰਨ ਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈ।
ਅਧਾਵਨ੍ਮਾਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਮੁਨਯਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵਾਸਿਨਃ
ਉਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੌੜਦੇ ਆਏ।
ਭਵਨ੍ਤਮਾਗਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਹੈਭਿਰ੍ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੈਃ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇषਾਂ ਤੋਯੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍
ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।
ਨਿਰੂਪ੍ਯ ਮਨਸਾ ਰਾਮਮਿਦ ਭੂਯੋ ऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੁੜ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਥਾ ਹਿ ਮੇ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਪੁਰਾਨੇਨ ਵਿਰਿਞ੍ਚਿਨਾ
"ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਰਿੰਚੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਾਤਰਂ ਸਮੁਪਾਯਾਤੋ ਵਸ਼ਤਾਂ ਤਵ ਭਾਰ੍ਗਵ
ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੇਰੀ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਕਥਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਮੇਦਮਹਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਕੁਲਾਨ੍ਤਕ
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ?
ਤਾਵਤ੍ਸਂਘਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭੂਮੌ ਸਲਿਲਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਜਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਥਾਗਤਂ ਪ੍ਰਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਧਨੁਰ੍ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੀਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਰੁਵਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਮਤਿਮਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਪ੍ਤੁਕਾਮੋ ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸ੍ਰੁਵਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇ ਸਰਿਨ੍ਨਾਥੇ ਰਾਮਃ ਸੁਵਮੁਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸ੍ਰੁਵਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਲਿਆ।