ਵਸਂਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯੇ ਤੇ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਭੀਪ੍ਸਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਮੁਰਾਦ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕੋਟਿਗੁਣਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਫਲਂ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੁਨਯਸ੍ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਸਂਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਪੀਤਤੋਯੇ ऽਬ੍ਧੌ ਪਰਿਤੋ ਰਾਜਨਨ੍ਦਨੈਃ
ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਭੂਭਾਗੇषੁ ਤਥਾਨ੍ਯੇषੁ ਪੁਰਗ੍ਰਮਾਕਰਾਦਿषੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਖਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਕਿਮਕਾਰ੍षੁਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਨਾਸ੍ਤਨ੍ਨਿਲਯਾਸ੍ਤਤਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਕੇਨ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੇਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਅਨੂਪੇषੁ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇषੁ ਨਾਸ਼ਿਤੇषੁ ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜਾਂ ਜਲਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸਨ,
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਵਸਨ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਕੇਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਸਹਿ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।
ਬਭੂਵ ਭੁਵਿਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਿਲੀਪ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਿਲੀਪ ਨਾਂਕਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ।
ਵਨਂ ਜਗਾਮ ਮੇਧਾਵੀ ਤਪਸੇ ਧृਤਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਕਲਾਨਰੀਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਧਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਚਾਪਿ ਪਾਲਯਨ੍ਨੁਰ੍ਵੀਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਹਤਕਣ੍ਟਕਾਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ।
ਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਾਤ੍ਮਨਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਜਾਨਾਂ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਹਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪਿਤਞ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਖੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸਾ ਮਹਾਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮਾਯੁषੇ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿਵਾਈ ਸੀ।
ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਿਰਸਾ ਧਰ੍ਤ੍ਤੁ ਤਪਸਾऽਰਾਧਯਚ੍ਛਿਵਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਮੇਰੋਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਸ੍ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਪਤਂ ਤੀ ਸ਼ਿਰਸਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਸੰਯਮੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਝਲਕ ਮਾਰੀ।
ਸਾ ਤਚ੍ਛਿਰਃ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਾਵੇਗਪ੍ਰਵਾਹਿਨੀ
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ।
ਚੁਲਕੋਦਕਵਚ੍ਛਂਭੋਰ੍ਵਿਲੀਨਾਂ ਸ਼ਿਰਸਿ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਬੂੰਦ ਪਾਣੀ ਦੀ, ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ।
ਸ ਤਾਂ ਸ਼ਰ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਭੁਵਮਾਗਤਾਮ੍
ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸऽਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ਤੀ ਰਾਜਾਨਂ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਯਜਤਃ ਪਥਿ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ, ਜਿਥੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਰਾਜऋषਿਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਯਜ੍ਞਵਾਟੇ ऽਖਿਲੇ ਤਯਾ
ਪਰ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਅਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤੋ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਿਤਵਾ ਸ ਤਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੋ ਸਾਲ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉषਿਤ੍ਵਾ ਸੁਚਿਰਂ ਤਸ੍ਯਨਿਸृਤਾ ਜਠਰਾਦ੍ਯਤਃ
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ।
ਭਗੀਰਥਾਨੁਗਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪਿਤॄਣਾਮਸ਼ੇषਤਃ
ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੂਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।