ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮਬ੍ਧੇਰਪਤਦ੍ਭਾਗੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਸ਼੍ਚਿਮੇ
ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੁਕਤੀ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਚ ਸਕਲੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਸਤਿ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਉਥੇ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਨृਣਾਮਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵਾਤੇ ਸ਼ੁष੍ਕਪਰ੍ਣਵਤ੍
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੌਰਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮੀਪੇ ਵਸਮਾਨੋਨਾਮਪਿ ਪੁਂਸਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਨੇੜੇ ਵੱਸਣ ਨਾਲ,
ਨृਣਾਂ ਸਂਜਾਯਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨृਪ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਜਨ, ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁੱਖ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ।
ਸਿਦ੍ਧਿਕਾਮਾ ਵਸਂਤਿ ਸ੍ਮ ਮੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਨਿਵਸਂਤ੍ਯਚਿਰੇਣੈਵ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਉਥੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਉਹੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵਸਂਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯੇ ਤੇ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਭੀਪ੍ਸਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਮੁਰਾਦ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕੋਟਿਗੁਣਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਫਲਂ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਮੁਨਯਸ੍ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਸਂਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਪੀਤਤੋਯੇ ऽਬ੍ਧੌ ਪਰਿਤੋ ਰਾਜਨਨ੍ਦਨੈਃ
ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਭੂਭਾਗੇषੁ ਤਥਾਨ੍ਯੇषੁ ਪੁਰਗ੍ਰਮਾਕਰਾਦਿषੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਖਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਕਿਮਕਾਰ੍षੁਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਨਾਸ੍ਤਨ੍ਨਿਲਯਾਸ੍ਤਤਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਕੇਨ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੇਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਅਨੂਪੇषੁ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇषੁ ਨਾਸ਼ਿਤੇषੁ ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜਾਂ ਜਲਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸਨ,
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਵਸਨ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਕੇਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਸਹਿ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।
ਬਭੂਵ ਭੁਵਿਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਿਲੀਪ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਿਲੀਪ ਨਾਂਕਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ।
ਵਨਂ ਜਗਾਮ ਮੇਧਾਵੀ ਤਪਸੇ ਧृਤਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਕਲਾਨਰੀਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੇ ਧਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਚਾਪਿ ਪਾਲਯਨ੍ਨੁਰ੍ਵੀਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਹਤਕਣ੍ਟਕਾਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ।
ਸ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਾਤ੍ਮਨਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਜਾਨਾਂ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡਹਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪਿਤਞ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਖੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸਾ ਮਹਾਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮਾਯੁषੇ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿਵਾਈ ਸੀ।
ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।