ਤਤ੍ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਦਭ੍ਯਧਿਕਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਸੁ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯਾਮਾਸ ਗੁਰੂਨ੍ਸਦਸ੍ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੇ ਸਭਾ ਅੱਗੇ ਨਿਵਾ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ।
ਵਾਰਕੀਯਾਕਦਂਬੈਸ਼੍ਚ ਸੂਤਮਾਗਧਵਨ੍ਦਿਭਿਃ
ਵਾਰਕੀ ਅਤੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਭਟਾਂ, ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਵੰਦੀਜਨਾਂ ਨਾਲ,
ਦੋਧੂਯਮਾਨਚਮਰੋ ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਰਾਜਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਝਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰਯੂਤੀਰਂ ਯਥਾਸ਼ਾਸ਼੍ਤ੍ਰਂ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਪਤ੍ਨੀਕਃ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ।
ਮਙ੍ਗਲ੍ਯੈਰ੍ਵੇਦਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਸਹ ਵਿਪ੍ਰਜਨੇਰਿਤੈਃ
ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਸਿਕ੍ਤਸਂਮृष੍ਟਭੂਭਾਗਾਪਣਸ਼ੋਭਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ ਤਤ੍ਰਾਗਰੁਧੂਪੋਤ੍ਥਗਨ੍ਧਾਮੋਦਿਤਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਉਥੇ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਅਗਰ ਦੀ ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਲਾਜਵਰ੍षੇਣ ਸਾਨਨ੍ਦਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਨਾਗਰੈਃ
ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਜਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਂਭਾਵ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ਨਕੈਰ੍ਜਗਮ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਭਾਵਯਾਮਾਸ ਸੁਹृਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸਭਾਯਾਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਰੇਮੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇਵਾਪਰਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਹਾ।
ਸਗਰਃ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਰੇਮੇ ਨृਪਵਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਗਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵਸਿष੍ਠਾਨੁਮਤੇ ਰਾਜਾ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇ ऽਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਪ੍ਰਿਯੋ ऽਭਵਦਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਦਾਰੈਸ਼੍ਚ ਗੁਣੈਰ੍ਨृਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਵਂ ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਾਦੌਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਮਚਿਰੋਦਿਤਮ੍
ਨਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਚੰਦ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਭਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਮਨੁਰੂਪਾਭ੍ਯਾਂ ਰਮਮਾਣੋ ऽਵਸਚ੍ਚਿਰਮ੍
ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਯੋਗ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਵਸੁਧਾਂ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ।
ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਵਤ੍ਸਕਲਲੋਕਮਨੋ ऽਭਿਰਾਮਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧ ਪ੍ਰਜਾਭਿਰਖਿਲਾਭਿਰਲਂ ਜਹਰ੍ष
ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਾਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਸਾਗਰੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇਸ਼ੁਮਤੋ ਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਗਰ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਵਿਸ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕਥਿਤਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰਪਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਖਾਤ੍ਵਾष੍ਟੌ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਾਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਖੋਦ ਕੇ, ਅੱਠ ਜੋਜਨ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਸਾਗਰਾਖ੍ਯਾਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਅਬ੍ਧਿਃ ਸਂਕ੍ਰਮਯਾਮਾਸ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਨਿਜਾਂਭਸਾ
ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਵਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਂਜਾਤਾ ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਤੀਰੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮ ਵਾਰਿਧੇਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਅੱਧ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਧਰਤੀ ਹੈ।
ਵਸਂਤਿ ਸਿਦ੍ਧਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰਾ ਨृਪ
ਉਸ ਥਾਂ, ਰਾਜਨ, ਕਈ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।