ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਧ੍ਵਮਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऽਨਾਵृਤ੍ਤਯੇ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਹੁਣ ਇਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਮੁੜ ਨਾ ਆਉ।'
ਤੁਰਗੇਣ ਵਿਨਾ ਸਤ੍ਯਂ ਨੇਹਾਗ ਮਨਮਸ੍ਤਿ ਵਃ
'ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।'
ਊਚੁਰ੍ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ऽਦ੍ਯਾਪਿ ਤੁਰਗਃ ਕਿਂ ਪ੍ਰਕੁਮਹ
ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਘੋੜਾ ਅੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?'
ਨ ਚਾਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਾਜੀ ਤਦ੍ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਘੋੜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।
ਵਿਭਜ੍ਯ ਰਵਾਤ੍ਵਾ ਪਾਤਾਲਂ ਵਿਵਿਸ਼ਾਮ ਤੁਰਙ੍ਗਮਮ੍
'ਆਓ ਧਰਤੀ ਵੰਡ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਲਈ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀਏ।'
ਨਿਚਖ੍ਨੁਰ੍ਭੂਮਿਮਂਬੋਧੇਸ੍ਤਟਾ ਦਾਰਭ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਧਰਤੀ ਖੋਦਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭੂਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਮਾਰੀ।
ਭੂਮੇਰ੍ਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰਂ ਯੋਜਯਾਮਾਸੁਰਂਬੁਧੌ
ਉਹਨਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ।
ਚਰਨ੍ਤਮਸ਼੍ਵਂ ਪਾਤਾਲੇ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਨृਪਨਨ੍ਦਨਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸਂਤੋषਾਜ੍ਜਹਸੁਃ ਕੇਚਿਨ੍ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਸ ਪਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵृਦ੍ਧਂ ਪਦ੍ਮਾਸਨਾਸੀਨਂ ਨਾਸਾਗ੍ਰਨ੍ਯਸ੍ਤਲੋਚਨਮ੍
ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਈ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸਾਭਿਸਰਤਾ ਪਰਿਬੂਰ੍ਣੇਨ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਾਸ਼ੇषਵਿਜ੍ਞਾਨਮਯਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਰੂਢਯੋਗਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਧ੍ਯੇਯਸਂਲੀਨਮਾਨਸਮ੍
ਉਹ ਯੋਗ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਵਿਮृਸ਼ਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਤੋ ऽਯਮਸ਼੍ਵਹਰ੍ਤ੍ਤੇਤਿ ਸਾਗਰਾ ਕਾਲਚੋਦਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹੀ ਘੋੜਾ ਚੋਰ ਹੈ।'
ਤਤਸ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਚੁਸ਼੍ਵੋਰੋ ऽਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਆਖਿਆ, 'ਇਹੀ ਚੋਰ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਤਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਵਦਾਸੀਨਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹਤਵੁਦ੍ਧਯਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਗੁਆ ਬੈਠੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਤੋ ਮੁਨਿਰਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਧ੍ਯਾਨਭਙ੍ਗਪ੍ਰਧਰ੍षਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਚਚਾਲ ਦੁਰਾਧਰ੍षੋ ਧਰ੍षਿਤਸ੍ਤੈਰ੍ ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਮੰਦਬੁਧੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਣਵਗਂਭੀਰਾਦ੍ਵਪੁषਃ ਕੋਪਪਾਵਕਃ
ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿਚੋਂ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਉੱਠੀ।
ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਧਰ੍षਣਕ੍ਰੋਧਪਰਾਮਰ੍ਸ਼ਵਿਦੀਪਿਤਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਉੱਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਇੱਤਿਆਤੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ।
ਤਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਜਨ੍ਰਾਜੇਤਾਂ ਸੁਭृਸ਼ਾਰੁਣੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਤੋ ऽਪ੍ਯੁਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨृਪਨਨ੍ਦਨਾਨ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਲ ਘੁੰਮੀਆਂ, ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਸਾ ਪਾਵਕਾਰ੍ਚਿषਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ।
ਸਧੂਮਕਵਲੋਦਗ੍ਰਾਃ ਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗੌਘਮੁਚੋ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਲਪਟਾਂ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਭੜਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਵ੍ਯਾਲੋਦਰੌਗ੍ਰਕੁਹਰਾ ਜ੍ਵਾਲਾ ਸ੍ਤਨ੍ਨੇਤ੍ਰਨਿਰ੍ਗਤਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ।
ਕ੍ਰੋਧਾਗ੍ਨਿਃ ਸੁਮਹਾਰਾਜ ਜ੍ਵਾਲਾਵਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦਿਗਨ੍ਤਰਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਸਾਰੀ ਧਿਰਾਂ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਈਆਂ।
ਦਗ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਾਵृਣ੍ਵਾਨੋ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਸਮਾਨ ਵੀ ਢੱਕ ਗਿਆ।
ਮਹੀਰਜੋਭਿਸ਼੍ਚ ਨਿਤਾਨ੍ਤਮੁਦ੍ਧਤੈਃ ਸਮਾਵृਤਂ ਲੋਕ ਮਭੂਦ੍ਭृਸ਼ਾਤੁਰਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੀ ਉੱਡੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਢੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।