ਉਪਦ੍ਰੁਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂਸਾਗਰੈਃ ਸਂਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੇ ਤੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ੇਨ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪੀ ਭੁਵਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜੋਗੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਤੇ ਧृਤੋ ਦੇਹੋ ਨ ਤੁ ਤ੍ਵਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ
ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਵਿਧਾਤੁਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭਵਾਞ੍ਛਕ੍ਰੋਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਕਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਯ ਚਾਪਦਮ੍
ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਾਖਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਦੂਰ ਕਰ।
ਸਾਗਰੈਰ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਲੋਕਤ੍ਰਯਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ,
ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨਸ੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨੇਕ ਆਦਮੀ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਕਲੈਰ੍ਦੇਵੈਰੁਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਨਯਨੇ ਸ਼ਨੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣੈਵ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਵਿਨਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਾਗਰਾਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੜ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਅਹਂ ਤੁ ਕਾਰਣਂ ਤੇषਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ।
ਮਮ ਕ੍ਰੋਧਾਗ੍ਨਿ ਵਿਪ੍ਲੁष੍ਟਾਃ ਸਾਗਰਾਃ ਪਾਪਚੇਤਸਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਤਜ੍ਵਰਾ ਦੇਵਾ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚੈਵਾਕੁਤੋਭਯਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਤਦ੍ਯੂਯਂ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜਧ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਂ ਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।
ਕਪਿਲੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਕਪਿਲ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ
ਆਹृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸਂਭਾਰਾਨ੍ਵਸਿष੍ਠਾਨੁਮਤੇ ਤਦਾ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਨृਪਤਿਰ੍ਹਯਸਂਚਾਰਣਾਯ ਵੈ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਘੋੜਾ ਯਜਨ ਲਈ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ।
ਸਂਚਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁਰਗਂ ਪਰੀਤ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਘੁਮਾਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਪਿਤੁਰਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਤੁਰਙ੍ਗਮਮ੍
ਫਿਰ ਪਿਓ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਘੋੜਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਵਿਧਿਚੋਦਨਯੈਵਾਸ਼੍ਵਃ ਸ ਭੂਮੌ ਪਰਿਵਰ੍ਤਿਤਤਃ
ਰਸਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁਮਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪृਥਿਵੀਭੂਭੁਜਾ ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਜਤਨਯਾ ਨਿਸ੍ਤੋਯੇ ਲਵਣਾਂਬੁਧੌ
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬੇਅੰਤ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ,
ਭੂਤਲੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਹृष੍ਟਾਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਤੁਰਙ੍ਗਮਮ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਵੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਸਗਰਵਰਿਤੇ ऽਸ਼੍ਵਮੋਚਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਾਯੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਮੱਧ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਵੋੱਧਾਤ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਸਗਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, 'ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਿਹਾਈ' ਨਾਮਕ ਬਾਵੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਜਹਾਰਂ ਤੁਰਗਂ ਵਾਯੁਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਵਾਯੂ ਨੇ ਘੋੜਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਅਨਯਤ੍ਤਤ੍ਪਥਾ ਰਾਜਨ੍ਕਪਿਲਸ੍ਯਾਨ੍ਤਿਕਂ ਮੁਨੇਃ
ਉਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਪਰੀਤ੍ਯ ਵਸੁਧਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਗਨ੍ਤਸ੍ਤੁਰਗਮਮ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਖੋਜਦੇ ਰਹੇ।
ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞਪਸ਼ੁਂ ਦੁਃਖਂ ਮਹਦਵਾਪ੍ਨੁਵਨ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍
ਪਿਓ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਝੁਕ ਕੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ऽਪਿ ਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਃ ਕੇਨਾਪਿ ਤੁਰਗੋ ਹृਤਃ
ਘੋੜਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।