ਅਨਨ੍ਯਸ਼ਾਸਨਾਮੁਰ੍ਵੀਮਨ੍ਵਸ਼ਾਸਦਰਿਨ੍ਦਮਃ
ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਚਾਪਪਾਤ ਮੁਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਮੁਖਾਲੋਕਨਜृਂਭਿਤਾ
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਅਹੋ ਕष੍ਟਮਪੁਤ੍ਰੋ ऽਹਮਸ੍ਮਿਨ੍ਵਂਸ਼ੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਤੁ ਯਤ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹਾਂ।
ਨਿਰਯਾਦਪਿ ਸਤ੍ਪੁਤ੍ਰੇ ਸਂਜਾਤੇ ਪਿਤਰਃ ਕਿਲ
ਜਦੋਂ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਤਾ ਸੁਕृਤੇਨਾਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਯ ਦਿਵਂ ਕਿਲ
ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਨਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ,
ਪਿਤਾ ਤੁ ਲੋਕਮੁਭਯੋਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਂ ਤਤ੍ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਪਿਤਾ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਾਦਾ ਜੰਨਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਅਨਪਤ੍ਯਤਯਾਹਂ ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਿਣਾਂ ਯਾ ਭਵੇਦ੍ਗਤਿਃ
ਪਰ ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਪਦਾਦੈਨ੍ਦ੍ਰਾਤ੍ਕਿਲਾਭਿਨ੍ਨਮृਦ੍ਧਂ ਰਾਜ੍ਯਮਖਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਰਾਜ ਸੀ,
ਇਦਂ ਮਤ੍ਪੂਰ੍ਵਜੈਰੇਵ ਸਿਂਹਾਸਨਮਧਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਇਹੀ ਤਖ਼ਤ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦੌਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਮਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਤ੍ਵਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਵਿਨਿਵੇਦ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਗਰੋਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਗਰ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ,
ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਤਤੋ ਵਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਜਗਾਮ ਰਥਘੋषੇਣ ਮੇਘਨਾਦਾਤਿਸ਼ਙ੍ਕਿਭਿਃ
ਉਹ ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਿਯਾਭ੍ਯਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਰਾਜਨ੍ਸਾਰਙ੍ਗਾਂਸ੍ਤਿਮਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤਾਨ੍ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਮੁਦਿਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਲ੍ਲਵਚ੍ਛਾਯੈਰਭਿਤਃ ਸਂਭृਤਂ ਨਗੈਃ
ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਭਿਰਾਮਜਨਕੈਸ੍ਸਂਘੁष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਸ਼ਮ੍
ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸੂਨਸ੍ਤਬਕਾਨਮ੍ਰਬਲ੍ਲਰੀਵੇਲ੍ਲਿਤਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਸ਼ਿਖਿਸਾਰਙ੍ਗਕੂਜਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਮਸਤ ਮੋਰਾਂ ਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਚਰਤ੍ਕਿਨ੍ਨਰੀਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵਿਰਾਜਦ੍ਵਨਗਹ੍ਵਰਮ੍
ਕਿੰਨਰੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਸੁਸ੍ਵਰੈਰਾਵृਤੋਪਾਨ੍ਤੈਃ ਸਰੋਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍
ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਨੈਃ ਪਰਿਵਹਨ੍ਮਨ੍ਦਮਾਰੁਤਾਪੂਰ੍ਣਦਿਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਰਥੇਨਾਥ ਨृਪਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਪਰਮਂ ਯਯੌ
ਰਾਜਾ ਜਦ ਆਪਣੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਭਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਾਹਾਦਵਰੁਰੋਹ ਵੈ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਆਇਆ।
ਆਸਸਾਦਾਸ਼੍ਰਮੋਪਾਨ੍ਤਂ ਮਹਰ੍षੇਰ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।
ਮੁਨਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਿਨੀਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਦਾ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨਿਮਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਨਨਾਮ ਸ਼ਿਰਸਾ ਰਾਜਾ ਭਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤੋ ਮੁਦਾ
ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ।
ਉਪਵਿਸ਼ੇਤਿ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਵੈ ਸਹ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਆਤਿਥ੍ਯੇਨ ਚ ਵਨ੍ਯੇਨ ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਤਮਤੋषਯਤ੍
ਉਹ ਨੇ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਰ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ।