ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤੋ ਵृਦ੍ਧਃ ਪਲਾਯਨਪਰੋ ऽ ਭਵਤ੍
ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨ੍ਯਾ ਚ ਤੇ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹਿਤੋ ਵਨਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਕਾਮਰ੍षਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਵृਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਚ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਾਥ ਇਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਮਿਤੋ ਗਤਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਅਨਾਥ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚਿਤਾਮਾਰੋਪਯਦ੍ਭਰ੍ਤੂ ਰੁਦਤੀ ਸਾ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਉਹ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ।
ਚਕਾਰਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਯ ਸੁਦृਢਾਂ ਮਤਿਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਤਾਂ ਚ ਵਾਰਯਨ੍ਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦਿਆਂ, ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਰਸ਼੍ਚਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਸਭ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵਤ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨਿ ਨਿਯਮ੍ਯ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਂਬੁਜਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕੀ।
ਸੁषਾਵ ਚ ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਸਾ ਤ੍ਵਾਮੌਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਔਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਿਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਵਾਂਸ੍ਤੇਨਾਨੁਕਂਪਿਤਃ
ਤੂੰ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿੱਤੀ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨृਪਤਿਃ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ऽਭਵਦ੍ਭੁਵਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਯਦ੍ਵਂਸ਼ਜੈਰ੍ਜਿਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਵਨਮਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ।
ਏਤਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤਵ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਨृਪਤੇਃ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਚਤੁष੍ਟਯੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਲਕੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਮੁਨੇ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਮੁਨੀ, ਜਾਮਦਗਨਿ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਤੈਨੂੰ?
ਤਤਃ ਸ ਸਗਰੋ ਰਾਜਾ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਮੁਨਿਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਤਮੁਪਦੇਸ਼ੇਨ ਤਤ੍ਰਾਨੁਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
ਸਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾਤੁ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਸ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸਗਰੋ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦীক্ষਾ ਦਿੱਤੀ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਵਿਧਿਨਾ ਤੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਗੰਨਾਥ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਕਰੋਦ੍ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਤਮੇਤਦਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ ਇਹ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਲੈ ਲਿਆ।
ਅਥਾਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਅਨੁਮਤੀ ਲੈ ਲਈ।
ਸਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਾਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਗਾਮ ਨਿਜਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਮਧਿਵਸ੍ਨ੍ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵਯਸੈਵ ਸ ਬਾਲੋ ऽਭੂਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾ ਵृਦ੍ਧਸਂਮਤਃ
ਉਹ ਉਮਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੀ।
ਸੁਦੀਰ੍ਘਂ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਿਤ੍ਯੁष੍ਣਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਹृਦਯੋ ऽਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਰਾਤ ਦਿਨ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਗਰਮ ਆਹ ਭਰਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੋਕਾਵਿष੍ਟਃ ਸਰੋषਂ ਸਕਲਰਿਪੁਕੁਲੋਚ੍ਛਿਤ੍ਤਯੇ ਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਸ਼੍ਚਕੇ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਪਰਿਭਵਮਨਲਂ ਸੋਢੁਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼੍ਯਃ
ਦੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਕਸਮ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਗਿਆ।
ਰਿਪੁਂ ਜੇਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਕਲਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਲਾਈ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਂਵृਤੋ ਰਾਜਾ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਾਤ੍
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।