ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਵਰੇ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਸਮਾਰਭਤ੍
ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਯਯੁਰ੍ਯਥਾਗਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਪੋ ਮਹਤ੍ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਸੁਖੀ
ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਾਰੀਚਾਨੁਮਤੇਨ ਤੁ
ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਲਈ।
ਚਚਾਰ ਧਰਣੀ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਦੁਖੈਰ੍ਃਮੁਕ੍ਤਾਭਵਚ੍ਚ ਸਾ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਨਰਃ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਂਗਾਤ੍ਕਥਿਤਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨਾਤਿਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਤੇ ਨਾ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨ ਤਾਦृਸ਼ਃ ਪੁਮਾਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਾਵੀ ਭੂਤਾਥਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਐਸਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਸੋ ऽਗਮਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਰਣੇ ਰਾਮੇਣ ਘਾਤਿਤਃ
ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਤਾਲਜਙ੍ਘੋ ऽਭਵਨ੍ਨृਪ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤਾਲਜੰਘਾ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਾਲਜਙ੍ਘਾਭਿਧਾ ਯੇषਾਂ ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰੋ ऽਗ੍ਰਜੋ ऽਭਵਤ੍
ਤਾਲਜੰਘਾ ਨਾਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਤਿਹੋਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਕਾਲਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਵਸਦ੍ਧਿਮਾਦ੍ਰਿਵਾਨਗਹ੍ਵਰੇ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਾਲਜਙ੍ਘੋ ऽਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਮੂਰ੍ਛਿਤੋ ਗਾਢਵੇਦਨਃ
ਤਾਲਜੰਘਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਵਿੱਚ।
ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਪਲਾਯਨਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਃ
ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਜਾਲਜਙ੍ਘਃ ਸ੍ਵਕਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਜਾਲਜੰਘਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਵਸਂਸ੍ਤਦਾ ਨਿਜਂ ਰਾਜ੍ਯਮਾਪਾਲਯਦਰਿਨ੍ਦਮਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਭ੍ਯਾਯਯੌ ਮਹਾਰਾਜ ਤਾਲਜਙ੍ਘਃ ਪੁਰਂ ਤਵ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤਾਲਜੰਘਾ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ।
ਰੁਰੋਦਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਨਗਰੀਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ।
ਯੁਯੁਧੇ ਤੈਰ੍ਨृਪੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੋ ऽਪਿ ਤਰੁਣੋ ਯਥਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਂਗ ਲੜਿਆ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤੋ ਵृਦ੍ਧਃ ਪਲਾਯਨਪਰੋ ऽ ਭਵਤ੍
ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ਨ੍ਯਾ ਚ ਤੇ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹਿਤੋ ਵਨਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਕਾਮਰ੍षਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਵृਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਚ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਾਥ ਇਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਮਿਤੋ ਗਤਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਅਨਾਥ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਚਿਤਾਮਾਰੋਪਯਦ੍ਭਰ੍ਤੂ ਰੁਦਤੀ ਸਾ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਉਹ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ।
ਚਕਾਰਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਯ ਸੁਦृਢਾਂ ਮਤਿਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਤਾਂ ਚ ਵਾਰਯਨ੍ਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦਿਆਂ, ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਰਸ਼੍ਚਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਮ੍
ਸਭ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵਤ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨਿ ਨਿਯਮ੍ਯ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਂਬੁਜਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕੀ।
ਸੁषਾਵ ਚ ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਸਾ ਤ੍ਵਾਮੌਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।