ਵਾਜਿਮੇਧਂ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਨਾਜਹਾਰ ਮਹਾਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਵਾਜਿਮੇਧ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ऽਭਵਦ੍ਧੋਤਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਹੋਤ੍ਰ ਪੂਜਾਰੀ ਬਣੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਗ੍ਨਿਵੇਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਵੇਦ ਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਾਃ
ਭਰਦਵਾਜ, ਅਗਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ਿष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਭृਗੁਃ
ਭਗਵਾਨ ਭ੍ਰਿਗੂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।
ਸ ਤੈਃ ਸਹਾਖਿਲਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਪ੍ਯ ਭृਗੁਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ।
ਅਲਙ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਰੂਪਵਤੀਂ ਮਹੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਇਆ।
ਆਹੂਯ ਭृਗੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍
ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਬੁਲਾਇਆ।
ਆਤ੍ਮਨਃ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਤਂ ਰਾਮਃ ਪਰ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਸ ਲਈ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਰਤ੍ਨਵਸ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਵਗੋਗਜਾਨ੍ਨਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਸੋਨੇ, ਰਤਨਾਂ, ਕਪੜਿਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਆਦਿ ਨਾਲ।
ਚਕ੍ਰੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰਿਤ੍ਯਾਗਂ ਤੇषਾਮਨੁਮਤੇ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪਰ੍ਵਤਵਰੇ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਸਮਾਰਭਤ੍
ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਯਯੁਰ੍ਯਥਾਗਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਪੋ ਮਹਤ੍ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਸੁਖੀ
ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਾਰੀਚਾਨੁਮਤੇਨ ਤੁ
ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਲਈ।
ਚਚਾਰ ਧਰਣੀ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਦੁਖੈਰ੍ਃਮੁਕ੍ਤਾਭਵਚ੍ਚ ਸਾ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਨਰਃ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਂਗਾਤ੍ਕਥਿਤਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਨਾਤਿਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਤੇ ਨਾ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨ ਤਾਦृਸ਼ਃ ਪੁਮਾਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਾਵੀ ਭੂਤਾਥਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਐਸਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਸੋ ऽਗਮਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਰਣੇ ਰਾਮੇਣ ਘਾਤਿਤਃ
ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਤਾਲਜਙ੍ਘੋ ऽਭਵਨ੍ਨृਪ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤਾਲਜੰਘਾ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਾਲਜਙ੍ਘਾਭਿਧਾ ਯੇषਾਂ ਵੀਤਿਹੋਤ੍ਰੋ ऽਗ੍ਰਜੋ ऽਭਵਤ੍
ਤਾਲਜੰਘਾ ਨਾਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵਿੱਤਿਹੋਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਕਾਲਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਵਸਦ੍ਧਿਮਾਦ੍ਰਿਵਾਨਗਹ੍ਵਰੇ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਾਲਜਙ੍ਘੋ ऽਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਮੂਰ੍ਛਿਤੋ ਗਾਢਵੇਦਨਃ
ਤਾਲਜੰਘਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਵਿੱਚ।
ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਪਲਾਯਨਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਮਹਾਨ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਃ
ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਜਾਲਜਙ੍ਘਃ ਸ੍ਵਕਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਜਾਲਜੰਘਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਵਸਂਸ੍ਤਦਾ ਨਿਜਂ ਰਾਜ੍ਯਮਾਪਾਲਯਦਰਿਨ੍ਦਮਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਭ੍ਯਾਯਯੌ ਮਹਾਰਾਜ ਤਾਲਜਙ੍ਘਃ ਪੁਰਂ ਤਵ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤਾਲਜੰਘਾ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ।
ਰੁਰੋਦਾਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਨਗਰੀਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਅਯੋਧਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ।
ਯੁਯੁਧੇ ਤੈਰ੍ਨृਪੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੋ ऽਪਿ ਤਰੁਣੋ ਯਥਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਂਗ ਲੜਿਆ।