ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਾਃ ਪਿਤृਤ੍ਵਂ ਤੇषੁ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਪਵਿਦ੍ਧਾ ਤਨੁਸ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਯਃ ਸਂਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਤੋਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਾਂਝ ਜਨਮ ਲੈ ਲੀ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਵੈ ਪੈਤ੍ਰੀ ਯਾ ਤਨੁਃ ਸਾ ਗਰੀਯਸੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਪਿਤਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਨੁਮੁਪਾਸਂਤੇ ਉषਾਵ੍ਯੁष੍ਟ੍ਯੋਰ੍ਯਦਨ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਤੇ شام ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਤਨ੍ਵਾਮੁਪਪਦ੍ਯਤ
ਫਿਰ, ਇਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਮਨਸਾ ਤੁ ਸੁਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਨਾਜ੍ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲਏ।
ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸੋ ऽਥ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਸ ਵ੍ਯਪੋਹਤ
ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਯਾ ਉਦ੍ਭਵੇ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਚਾਂਦਨੀ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਦ੍ਯੋ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਨੀ ਚੈਵਸਂਧ੍ਯਾ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਤੁਰੰਤ, ਰਾਤ, ਦਿਨ, ਸਾਂਝ ਤੇ ਚਾਂਦਨੀ ਜਨਮ ਲਏ।
ਤਮੋਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਿਕਾ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਸਾ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਯਾਮਿਕਾ
ਰਾਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇषਾਂ ਦਿਵਾ ਜਨ੍ਮ ਬਲਿਨਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਦਿਵਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋ ਰਾਤ੍ਰਿਜਨ੍ਮਾਨੋ ਹ੍ਯਜੇਯਾ ਨਿਸ਼ਿ ਤੇਨ ਤੇ
ਜੋ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਲਏ, ਉਹ ਰਾਤ ਵਿਚ ਅਜੈ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਜੈ ਹਨ।
ਪਿਤॄਣਾਂ ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਚ ਅਤੀਤਾਨਾ ਗਤੇषੁ ਵੈ
ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ,
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਨੀ ਸਂਧ੍ਯਾ ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯੇਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਾ
ਚਾਂਦਨੀ, ਰਾਤ, ਦਿਨ ਤੇ ਸਾਂਝ—ਇਹ ਚਾਰ ਹੀ ਉਹ ਹਨ।
ਅਂਭਾਂਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨੁषਾਨ੍
ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਤਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਤੋ ਚ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਚਾਂਦਨੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਾਃ ਸੋਂऽਧਕਾਰੇ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜਨ੍
ਫਿਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ।
ਅਮ੍ਭਾਂਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮ ਉਕ੍ਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤੇषੁ ਯੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ,'
ਯੇ ऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਣੁਮੋ ऽਮ੍ਭਾਂਸਿ ਤੇषਾਂ ਤ੍ਦृष੍ਟਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਾ ਦੇਵਾਂਗੇ', ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ।
ਰਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਪਾਲਨੇ ਚਾਪਿ ਧਾਤੁਰੇष ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
'ਰੱਖ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮੂਲ ਅਰਥ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਾਦ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਉਚ੍ਯਤ
'ਰੱਖ' ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ 'ਯੱਖ' ਨਾਸ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾ ਵ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤਾ ਹ੍ਯੂਰ੍ਦ੍ਧਮਾਰੋ ਹਨ੍ਤਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠ ਕੇ ਮੁੜ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਬਾਲਾਤ੍ਮਨਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਵ੍ਯਾਲਾ ਹੀਨਤ੍ਵਾਦਹਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਕਰਕੇ 'ਵਿਆਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘੱਟਤਾ ਕਰਕੇ 'ਅਹਿ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਲਯਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਘਨਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਪ੍ਪਾਨ੍ ਸਹੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਵਿਵੇਸ਼ ਵਿषਾਤ੍ਮਕਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਾਲਾ, ਇਕਠੇ ਜਨਮੇ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ।
ਵਰ੍ਣੇਨ ਕਪਿਸ਼ੇਨੋਗ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਭੂਤਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਾਯਤੋ ਗਾਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਸੁਤਾਃ
ਉਹ ਗਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਗੰਧਰਵ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਪਿਬਤੋ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਵਾਚਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੰਧਰਵ ਵਚਨ ਵਾਂਗ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੰਝ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਛਨ੍ਦਤਸ਼੍ਚੈਵ ਛਨ੍ਦਾਸਿ ਵਯਾਂਸਿ ਵਯਸਾਸृਜਤ੍
ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਛੰਦ ਤੇ ਪੰਛੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਮੁਖਤੋਜਾਃ ਸृਜਨ੍ਸੋ ऽਥ ਵਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਵੀਃ ਸृਜਨ੍
ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਤਾਕਤ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਅਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।