ਵਿਨਾਯਕਚਸ਼੍ਚੈਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਗਵਨਨ੍ਦਨਃ
ਵਿਨਾਯਕ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—
ਗਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਭ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰੌ
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਭਰਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਃ ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਪੁਤ੍ਰਬਲਬਾਨ੍ਧਵਃ
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਤੇ ਸੁਚੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ,
ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਾਃ ਕੋਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਮਾਯਾਵਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਕਾਨਯਕੁਭਜ, ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਜਾਦੂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ,
ਤਮਿਮਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੈਵ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਾਰ੍ਗਵੇ ਸ ਗਣਾਧਿਪਃ
ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ:
ਅਦ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਸਹ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
‘ਅੱਜ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਭਰਾ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।’
ਕਰੋਤਿ ਸੁਖਭਙ੍ਗਂ ਯੋ ਨਰਕਂ ਸ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰ੭ਸ੍ਯਂ ਸਮੁਪਾਸਿਨਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਦਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁਪਤ ਭਗਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਪ੍ਰਸੁ ਜਨ੍ਮਸੁ
ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਾਤੁਰ੍ਵਾਪਿ ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਵਾ ਦੁਹਿਤੁਃ ਸ ਨਰਾਧਮਃ
ਚਾਹੇ ਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਭੈਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧੀ, ਐਸਾ ਆਦਮੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਕੰਮਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਂ ਵਾਪਿ ਹਾਸ੍ਯਾਰ੍ਥਮਥਵੋਦਿਤਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਭੁੱਲ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ—
ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰਾਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰ੍ਨ ਦੋषਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵ ਹਿ
ਜੋ ਬੱਚਾ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਸਮਯੋਚਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਵੇ।
ਜਗਤਾਂ ਪਿਤਰੌ ਤੌ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਨ।
ਵਿਨਾਯਕਸ੍ਤਦੋਤ੍ਥਾਯ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਵਿਨਾਯਕ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਕਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬੋਧਯਾਮਾਸ ਤੌ ਤਦਾ
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਕੰਦ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਸ਼੍ਵਧਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੁਲ੍ਹਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭੂਰ੍ਲੋਕਂ ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਪਿ ਤਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਹਰ੍ਵੈਜਨਂ ਲੋਕਂ ਚਾਪਿ ਤਪੋ ऽਥ ਸਤ੍ਯਮਪਰਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਪ੍ਯਾਨਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੂਲੋਕ, ਭਵਲੋਕ, ਸਵਰਲੋਕ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਮਹਰ, ਜਨ, ਤਪ, ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਤੱਕ ਲੈ ਗਿਆ।
ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯਾਥ ਤਤੋ ਹਿ ਗਰ੍ਭਸਲਿਲੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਪ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਰਾ ਭੀਤਂ ਪ੍ਰਾਣਪਰਿਪ੍ਸੁਮਾਨਯਦਥੋ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੜਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਮਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਤ, ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਇਕਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਹਰ੍षਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਪਰਾਭਵਮ੍
ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟੋ ਭृਸ਼ਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਸ੍ਵਪਰਸ਼੍ਵਧਮ੍
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੁਲ੍ਹਾ ਸੁੱਟਿਆ।
ਅਮੋਘਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਤੁ ਵਾਮੇ ਤਂ ਦਸ਼ਨੇ ऽਗ੍ਰਹੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਫ਼ਲਤੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਝੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ।
ਭੁਵਿ ਸ਼ੋਣਿਤਸਂਦਿਗ੍ਧੋ ਵਜ੍ਰਾਹਤ ਇਵਾਚਲਃ
ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਤਪਤ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ ਪਹਾੜ।
ਚਕਂਪੇ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੰਪ ਗਿਆ, ਤੇ ਲੋਕ ਡਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਾਦਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਭृਸ਼ਮਾਤੁਰਾਃ
ਉਥੇ, ਕਾਰਤਿਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋ ਪਏ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਸ਼ਙ੍ਕਰੌ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਜਗ੍ਮਤੁਰੀਸ਼੍ਵਰੌ
ਉਥੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਕੱਠੇ ਆ ਗਏ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਕਾਰਣਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਮਾਤ੍ਰੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਤਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਦ ਰਾਮ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।