ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਾਂਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍
ਰਾਜੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਰਮਾਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਰਾਮੋ ਵਾਰ੍ਯੁਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਜਜਾਪ ਕਵਚਂ ਤੁ ਤਤ੍
ਉਹ ਰਾਮ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ ਉਹ ਕਵਚ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਦਤ੍ਤਂ ਸ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਉਹ ਭਾਰਗਵ, ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਭਸ੍ਮਸਾਜ੍ਜਾਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਬਾਹੁਨਨ੍ਦਨ
ਭਾਰਗਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖ, ਉਹ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਵਧੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦਾ ਵਧ' ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵਾਰਯਾਮਾਸੁਰਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਸ੍ਵਬਲੇਃ ਪृਥਕ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਗ੍ਰ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮਂ ਤੁਮੁਲਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਂਰਬ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਪਿਤੁਰ੍ਵਧਾਤ੍
ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹਲਚਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਸ਼੍ਵਧਂ ਸਮਾਦਾਯ ਯੁਯੁਧੇ ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਂਗਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੁਲਹਾੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਨਿਜਘਾਨ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਦ੍ਵਯਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੇਣ ਤੇਸਰ੍ਵੇ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਵੀਰ੍ਯਸਂਮਤਾਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਵੇਖਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਏ।
ਪਰਿਤੋ ਮਣ੍ਡਲਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ ਗੋਲ ਬਣਾਇਆ।
ਵਿਰੇਜੇ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਥਾ ਨਾਭਿਸ੍ਤੁ ਚਕ੍ਰਗਾ
ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਐਸਾ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਚਕਰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੇਜੁਸ਼੍ਚ ਗੋਪੀ ਗਣਮਧ੍ਯਸਂਸ੍ਥਃ ਕृष੍ਣੋ ਯਥਾ ਤਾਃ ਪਰਿਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯਃ
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਰਹੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਪੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮਾਕਿਰਨ੍ਨਨ੍ਦਨਮਾਲ੍ਯਵਰ੍षੈਃ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਰਾਮਮਹੀਨਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤਾਈ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਤੌਰ੍ਯਤ੍ਰਿਕਸ੍ਯੇਵ ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਭਾਨ੍ਤੀਵ ਯਦ੍ਵਨ੍ਨਖਦਨ੍ਤਪਾਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੌਰ-ਯਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਖਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਨਖ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਨृਪਯੁਦ੍ਧਮਣ੍ਡਲਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਭृਸ਼ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਕ੍ਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਗੋਲ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਾ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪृਥਕ੍ਚਕਾਰਾਤਿਬ ਲਾਂਸ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਦ੍ਵਿਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਰਾਤ੍ਤਚਾਪਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਲਕੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੂਰੋ ਵृषਾਸ੍ਯੋ ਵृषਸ਼ੂਰਸੇਨੌ ਜਯਧ੍ਵਜਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਭਿਨ੍ਨਧੈਰ੍ਯਾਃ
ਸ਼ੂਰ ਵੀਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਸਯ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸ਼ੂਰ ਦੀ ਫੌਜ, ਤੇ ਜਯਧਵਜ — ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ।
ਪृਥਗ੍ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਸੁਪਰੀਪ੍ਸਵੋ ਨृਪਾ ਨ ਕੋ ऽਪਿ ਕਾਂਸ੍ਵਿਦ੍ਦਦृਸ਼ੇ ਭृਸ਼ਾਰ੍ਤ੍ਤਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਮਨ੍ਵਿਤੋ ऽਸਾਵਕृਤਵ੍ਰਣੇਨ ਸਸ੍ਨੌ ਮੁਦਾਗਤ੍ਯ ਚ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਮ੍
ਉਹ, ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ, ਜਦ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮੁਰ੍ਵੀਸ਼ ਸ਼ਿਵਂ ਕੈਲਾਸਵਾਸਿਨਮ੍
ਉਹ ਕੈਲਾਸ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਮਨੋਯਾਯੀ ਮਹਾਤ੍ਮਾਸਾਵਕृਤਵ੍ਰਣਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਚਲਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਨਗਰੀਂ ਮਹਤੀਮਲਕਾਭਿਧਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਲਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖੀ।
ਨਾਨਾਰੁਪਧਰੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਚਿਤ੍ਰਭੂषਣੈਃ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦੀਰ੍ਘਿਕਾਭਿਃ ਸੁਦੀਰ੍ਘਾਭਿਸ੍ਤਡਾਗੈਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਲੰਬੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਪੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾਸ੍ਨਾਨਮੁਕ੍ਤਕੁਙ੍ਕੁਮਪਿਞ੍ਜਰਮ੍
ਉਥੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਕੰਗਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਸਂਗੀਤਸਂਨਾਦਾ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਹ
ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਤਃ
ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਰਗਵ, ਰਾਜਾ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਚ੍ਛਾਯਂ ਮਹਾਵਟਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੇ ਨਰਮ ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਬੋਹੜ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਂਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੰਧ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ।