ਯਦਾਸ੍ਯ ਹृਦ੍ਯੇष ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਦਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਾਤੋ ਨ ਹਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੱਤਾ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਸਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ ਧ੍ਯਾਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਨ ਚਾਜਗਾਮ ਦਤ੍ਤੋ ਮਨੋਗੋਚਰਮਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਚਾਹੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਦੱਤਾ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਏਵਂ ਯਦਾਤ੍ਰੇਸ੍ਤਨਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਚ ਧ੍ਯਾਨਪਥੇ ਨृਪੇਣ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਤ੍ਰਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ,
ਤਂ ਸ਼ੋਕਮਗ੍ਨਂ ਨृਪਤਿਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਜਗਾਦਾਖਿਲਚਿਤ੍ਤਦਰ੍ਸ਼ੀ
ਤਾਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੁਖੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਸ੍ਤੇ ਵਰਾਯਾਭਵਮਾਦਿਸਰ੍ਗੇ ਸ ਏਵ ਚਾਹਂ ਤਂਵ ਸਾਦਨਾਯ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਵਰ ਦਿੰਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵੋ ਹਿ ਲੋਕਃ ਸ੍ਵਕृਤਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਦੈਵਕृਤਂ ਵਿਪਾਕੇ
ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਕਿਸਮਤ ਪੱਕੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੇ ਸੁਪੁਣ੍ਯਂ ਬਹੁਜਨ੍ਮਸਂਚਿਤਂ ਤੇਨੇਹ ਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਰਾਰ੍ਹਪਾਤ੍ਰਮ੍
ਤੇਰੇ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਜੋੜਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਦੱਤਾ ਦੇ ਵਰ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਿਆ।
ਗੁਰੁਰ੍ਵਿਮਤ੍ਯਾਪਕृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਯਤਸ੍ਤਤਃ ਕਰ੍ਣਨਿਕृਨ੍ਤਨਂ ਤੇ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿੰਦਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਕੰਨ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭृਗੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਨਿਯੋਜ੍ਯ ਬਾਣਂ ਚ ਵਿਕृष੍ਯ ਚਾਪਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਭਰਿਗੁ ਨੇ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਤਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਸੁਤਸ੍ਯ ਸ ਚਾਰ੍ਜੁਨੋ ਹੈਹਯਵਂਸ਼ਧਰ੍ਤ੍ਤਾ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੈਹਯਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ,
ਸ਼ੂਲਸ਼ਕ੍ਤਿਗਦਾਚਕ੍ਰਖਢ੍ਗਪਟ੍ਟਿਸ਼ਤੋਮਰੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਭਾਲੇ, ਭਾਲ, ਗਦਾ, ਚਕਰ, ਤਲਵਾਰ, ਕੁਹਾੜੀ ਤੇ ਤੀਰ ਵਰਤੇ।
ਸ ਰਾਮੋ ਲਾਘਵੇਨੈਵ ਸਂਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾਨ੍ਯਨੇਨ ਚ
ਰਾਮ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਰਾਜਾ ਵਾਰ੍ਯੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਸਸਰ੍ਜਾਗ੍ਨੇਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ।
ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਵਿਦਧੇ ਰਾਜਾ ਵਾਯਵ੍ਯੇਨਾਹਨਦ੍ਵਿਭੁਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਗਾਂਧਰਵ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਦਤ੍ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਯਚ੍ਛੂਲਮਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਦੱਤਾ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰ ਪੂਰਨ ਕਰਕੇ ਅਟੱਲ ਭਾਲਾ ਛੱਡਿਆ।
ਤਚ੍ਛੂਲਂ ਸ਼ਤਸੂਰ੍ਯਾਭਮਨਿਵਾਰ੍ਯਂ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਉਹ ਭਾਲਾ, ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਦ੍ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯਾਥ ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਭਾਲਾ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਪਾਤ ਚ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਃ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆਏ।
ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਜੀਵਯਾਮਾਸ ਸਂਜੀਵਨ੍ਯਾ ਸ ਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਉਹੀ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਕਾਂਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍
ਰਾਜੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਰਮਾਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਰਾਮੋ ਵਾਰ੍ਯੁਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਜਜਾਪ ਕਵਚਂ ਤੁ ਤਤ੍
ਉਹ ਰਾਮ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ ਉਹ ਕਵਚ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਦਤ੍ਤਂ ਸ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਉਹ ਭਾਰਗਵ, ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਭਸ੍ਮਸਾਜ੍ਜਾਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਬਾਹੁਨਨ੍ਦਨ
ਭਾਰਗਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖ, ਉਹ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਵਧੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦਾ ਵਧ' ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵਾਰਯਾਮਾਸੁਰਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਸ੍ਵਬਲੇਃ ਪृਥਕ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਗ੍ਰ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮਂ ਤੁਮੁਲਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਂਰਬ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਪਿਤੁਰ੍ਵਧਾਤ੍
ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਹਲਚਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪਰਸ਼੍ਵਧਂ ਸਮਾਦਾਯ ਯੁਯੁਧੇ ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਂਗਰੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੁਲਹਾੜਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਨਿਜਘਾਨ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਦ੍ਵਯਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੇਣ ਤੇਸਰ੍ਵੇ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਵੀਰ੍ਯਸਂਮਤਾਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਵੇਖਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਏ।