ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ऽਪਿ ਬਾਣੈਃ ਸਂਝਦਿਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਰਬਨ੍ਧਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਸਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਮਾਹਾਰਯਾਮਾਸ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨਿਵ ਪਾਵਕਃ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਮੇਘਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੋ ਭੈਰਵਾਨ੍ਨਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਬਦਲ ਉਠੇ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੱਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਵਾਯਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੁਮਵਾਸृਜਤ੍
ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮੋ ਭृਸ਼ਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤਤ੍ਰਾਭਿਸਂਦਧੇ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਸੋ ऽਪ੍ਯਾਹਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਾਹਤ ਇਵਾਰਗਃ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਯਾਧਾਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਉਥੇ ਵਧਿਆ, ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਏਕੈਕੇਨ ਚ ਬਾਣੇਨ ਹृਦਿ ਸ਼ੀਰ੍षੇ ਭੁਜਦ੍ਵਯੇ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦਿਲ, ਸਿਰ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਚੈਵਂ ਪੀਡੀਤੋ ਰਾਮਃ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਂਯੁਗੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਿਖਾਮਾਰਭ੍ਯ ਪਾਦਾਨ੍ਤਂ ਪੁਥ੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦ੍ਵਿਧਾਕਰੋਤ੍
ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤਕ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸੁਮਾਹਜ੍ਜਾਤਂ ਦਿਵਿ ਚੈਵ ਦਿਵੌ ਕਸਾਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਅਜੋਬਾ ਘਟਨਾ ਹੋਈ।
ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਮਦਹਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਾਵਕੋ ਵਿਪਿਨਂ ਯਥਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਤੋ ਵਾਜਿਰਥੇਭਮਾਨਵਾ ਨਿਕृਤ੍ਤਗਾਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨਿਪੇਤੁਃ
ਫਿਰ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਹਾ ਤਾਤ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਜਲ੍ਪਮਾਂਨਾ ਭਸ੍ਮੀਬਭੂਵੁਃ ਸੁਵਿਚੂਰ੍ਣਿਤਾਸ੍ਤਦਾ
‘ਹਾ ਪਿਤਾ, ਹਾ ਮਾਤਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਟ-ਚੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ।
ਅਨੇਕਰਾਜਨ੍ਯਕੁਲਂ ਹਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਇਤਂ ਨਵਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣਿਕਂ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਮ੍
ਕਈ ਰਾਜਕੁਲ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੌ ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੀਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ।
ਦਸ਼ਨਲ੍ਵਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸ਼ਤਵਾਜਿਯੁਤਂ ਨृਪਃ
ਰਾਜਾ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸੌ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਬਭੌ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਮਾਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਦੇਹਤਿ ਸੁਕृਤੀ ਯਥਾ
ਉਹ ਐਸਾ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨੇਕ ਆਤਮਾ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸੇਨਾਃ ਸਂਵ੍ਯੂਹ੍ਯ ਸਂਤਸ੍ਥੁਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪਿਤੁਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਫੌਜਾਂ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਕਤਾਰਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਹ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲਾ ਮੌਤ।
ਜਗ੍ਰਾ ਹ ਭਾਰ੍ਗਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮਰੇ ਜੇਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਸਨੇ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਯਥਾ ਬਲਾਹਕੋ ਵੀਰ ਪਰ੍ਵਤੋਪਰਿ ਵਰ੍षਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਰੇ
ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ੍ਵਘਨੁਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਬਾਣਵਰ੍षਂ ਤਥਾਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਯਦ੍ਧਮਤੁਲਂ ਤੁਮੁਲਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅਜੋਕੇ, ਭੜਕਦਾਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਵਧਾਯ ਭਾਰ੍ਗਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਧृਗਬਲੀ
ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸਦਾ ਸਕ੍ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਚਾਪ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਫਿਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਦੋ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਦੋ ਅਸਤਰਾਂ ਸਨ, ਰਾਜਾ।
ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਃ ਸਪਾਤਾਲਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਚੰਭਾ ਘਟਨਾ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਮਸ੍ਤਦਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਂ ਜਗਨ੍ਨਿਵਾਸੋਕ੍ਤਮਥਾਸ੍ਮਰਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕੀਤੇ।
ਇਤਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੁਰੁਗ੍ਰਤੇਜਾ ਨੇਤ੍ਰਦ੍ਵਯੇਨਾਥ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵੇਖੀ।