ਮਾਤਰ੍ਯਦਿ ਵਰੋ ਦੇਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਭਕ੍ਤਵ ਤ੍ਸਲੇ
ਹੇ ਮਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਦਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਹਾਂ—
ਇਤਿ ਮੇ ऽਭਿਹਿਤਂ ਦੇਵਿ ਕੁਰੁ ਪ੍ਰੀਤੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ।
ਆਗ੍ਨੇਯਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਯ ਮਦ੍ਗृਹਮ੍
ਅਗਨੀ ਅਸਤਰ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਸੁਚੰਦਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਲੈ ਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ ਭਾਰ੍ਗਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਥੋਦ੍ਯਤੋ ऽਭੂਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਗਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਧਾਯ ਰਾਮੇਣ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਸਭਂ ਤਦਾ ਤਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਅਸਤਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਕृਤਪ੍ਰਣਾਮਾ ਸਾ ਭਦ੍ਰਕਾਲੋ ਜਗਦਾਦਿਕਰ੍ਤ੍ਰੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੀ ਮੂਲ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾਭੂਦਥ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਰਣੇਭੂਪਵਧਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ
ਫਿਰ ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ 'ਚ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਏਕੋਨਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਨਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਰਾਮਂ ਯੋਦ੍ਧੁਮਥਾਗਤਃ
ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜਨ ਆ ਗਿਆ।
ਅਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਣੇਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਰਾਮਂ ਕਾਲਾਤਕੋਪਮਮ੍
ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਪੁਕਾਰਿਆ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ऽਪਿ ਬਾਣੈਃ ਸਂਝਦਿਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਰਬਨ੍ਧਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਸਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਰੋਧਮਾਹਾਰਯਾਮਾਸ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨਿਵ ਪਾਵਕਃ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
ਤਤੋ ਮੇਘਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੋ ਭੈਰਵਾਨ੍ਨਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਬਦਲ ਉਠੇ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੱਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਵਾਯਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੁਮਵਾਸृਜਤ੍
ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ।
ਅਥ ਰਾਮੋ ਭृਸ਼ਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤਤ੍ਰਾਭਿਸਂਦਧੇ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਸੋ ऽਪ੍ਯਾਹਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਾਹਤ ਇਵਾਰਗਃ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਯਾਧਾਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਉਥੇ ਵਧਿਆ, ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼, ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਏਕੈਕੇਨ ਚ ਬਾਣੇਨ ਹृਦਿ ਸ਼ੀਰ੍षੇ ਭੁਜਦ੍ਵਯੇ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦਿਲ, ਸਿਰ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਚੈਵਂ ਪੀਡੀਤੋ ਰਾਮਃ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਂਯੁਗੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਿਖਾਮਾਰਭ੍ਯ ਪਾਦਾਨ੍ਤਂ ਪੁਥ੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦ੍ਵਿਧਾਕਰੋਤ੍
ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤਕ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸੁਮਾਹਜ੍ਜਾਤਂ ਦਿਵਿ ਚੈਵ ਦਿਵੌ ਕਸਾਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਅਜੋਬਾ ਘਟਨਾ ਹੋਈ।
ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਮਦਹਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਾਵਕੋ ਵਿਪਿਨਂ ਯਥਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਤੋ ਵਾਜਿਰਥੇਭਮਾਨਵਾ ਨਿਕृਤ੍ਤਗਾਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨਿਪੇਤੁਃ
ਫਿਰ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਹਾ ਤਾਤ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਜਲ੍ਪਮਾਂਨਾ ਭਸ੍ਮੀਬਭੂਵੁਃ ਸੁਵਿਚੂਰ੍ਣਿਤਾਸ੍ਤਦਾ
‘ਹਾ ਪਿਤਾ, ਹਾ ਮਾਤਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਟ-ਚੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ।
ਅਨੇਕਰਾਜਨ੍ਯਕੁਲਂ ਹਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਇਤਂ ਨਵਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣਿਕਂ ਭृਸ਼ਾਤੁਰਮ੍
ਕਈ ਰਾਜਕੁਲ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨੌ ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੀਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ।
ਦਸ਼ਨਲ੍ਵਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸ਼ਤਵਾਜਿਯੁਤਂ ਨृਪਃ
ਰਾਜਾ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸੌ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ਬਭੌ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਮਾਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਦੇਹਤਿ ਸੁਕृਤੀ ਯਥਾ
ਉਹ ਐਸਾ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨੇਕ ਆਤਮਾ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸੇਨਾਃ ਸਂਵ੍ਯੂਹ੍ਯ ਸਂਤਸ੍ਥੁਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪਿਤੁਰਾਜ੍ਞਯਾ
ਫੌਜਾਂ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਕਤਾਰਬੱਧ ਹੋ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।