ਸ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ੀਰ੍षੋ ਰੁਧਿਰਂ ਵਮਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ੍ਯਾਥ ਮਮਾਰ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਫਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੂਨ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਰਾਜ੍ਞਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵੇ
ਚੰਦਰਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਙ੍ਗਲੇ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਰਾਮੋ ਹਰ੍षਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਰ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਕਥਾ ਦੇ ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਠਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿषਧਾਧਿਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਗਧਾਧਿਪਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ—
ਵਰ੍षਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰਜਾਲਾਨਿ ਨਾਨਾਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਿਨਾਕਹਸ੍ਤਃ ਸ ਭृਗੁਰ੍ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜਲਦੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਗਵੇ ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਭਾਰਗਵ ਡਰੇਨ ਨੇ ਉਹ ਅਸਤਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ ਛੱਡਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਦਾਰਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਬृਹਦ੍ਬਲਂ ਚ ਗਦਯਾ ਵਿਦਰ੍ਭਂ ਮੁष੍ਟਿਨਾ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਵਿਦਰਭ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ।
ਮਾਗਧਞ੍ਚਰਣਾਘਾਤੈਰਸ੍ਤ੍ਰਜਾਲੇਨ ਸੈਨਿਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਾਗਧਨ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਧਾਨਜ੍ਞਾਃ ਪृष੍ਟੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਹੈਹਯਮ੍
ਜੋ ਹੈਹਯਾ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਾਵਨ੍ਤਯਸ੍ਤਥਾ
ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ, ਤੇ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ,
ਸ਼ਰਜਾਲਾਵृਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਰਾਮਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਜੰਗ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ, ਰਾਮ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਸਸ੍ਮਾਰ ਰਾਮਚਰਿਤਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਹਰਿਣੇਨ ਵੈ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਨੇ ਦੱਸੇ ਸਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ,
ਉਦਤਿष੍ਠਦ੍ਰਣਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਨੀਹਾਰਾਦਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਕੁਹਾਸੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਰ੍ਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਭੂਪਵਰ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਤਦੀਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਚਮੂਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ,
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਜਃ
ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਸੁਚੰਦਰ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਨੇਕਮਹਾਵੀਰਾ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਤੋਯਦਾ ਇਵ
ਉਥੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੇਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਭੂਪਤੇ
ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਮਹਾ-ਅਸਤਰ ਵਰਤੇ ਗਏ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਰਸ਼ੁਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਕਾਲਾਤਕਯਮੋਪਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਪਰਸ਼ੂ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੀ ਲਾਠ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਕਰ੍षਕਸ੍ਤੁ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਕ੍ਵਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਤਥਾ ਤृਣਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਤੇ ਘਾਹ ਕੱਟਦਾ ਹੈ,
ਲਕ੍ਸ਼ਰਾਜਨ੍ਯਸੈਨ੍ਯਂ ਤਦਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮੇਣ ਦਾਰਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਲੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿੱਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕੱਟੀ ਗਈ।
ਤਾਵੁਭੌ ਤਤ੍ਰ ਸਂਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੌ ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦੌ
ਉਥੇ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਕਈ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਰਾਮੋ ऽਸ੍ਮੈ ਯਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਪਿ ਹਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰਣੇ ਰਾਮਃ ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪृਥਿਵੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।