ਚਕਂਪਿਰੇ ਭृਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਤ੍ਯੋਰਿਵ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ
ਸਭ ਨੇ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੀਵ।
ਤਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਭੁਜੋਰੁਕਙ੍ਘਰਾ ਨਾਗਾ ਹਯਾਃ ਸ਼ੂਰਨਰਾ ਨਿਪੇਤੁਃ
ਫਿਰ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਰਾਂਗਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਜਵਾਨ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਥੈਵ ਰਾਮੋ ऽਪਿ ਮਨੋਨਿਲੌਜਾ ਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਯਾਮਾਸ ਨृਪਸ੍ਯ ਸੇਨਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਪਂ ਮਹਦਾਸ੍ਥਿਤੋ ਰਥਂ ਸृਜ੍ਯਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਲਮਨ੍ਸ੍ਯਰਾਜਃ
ਮਤਸਿਆ ਰਾਜਾ ਵੱਡਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਮਥੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਧਨੁषਂ ਮਹੋਗ੍ਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸ ਚਾਪਿ ਰਾਜਾਤਿਬਲੋ ਮਨਸ੍ਵੀ ਸਸਰ੍ਜ ਰਾਮਾਯ ਤੁ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਦਿਲੇਰ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ-ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ।
ਰਾਮੋ ऽਪਿ ਤਤ੍ਰਾਤਿਬਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਂ ਵਿਵਿਧਾਸ੍ਤ੍ਰਪੂਗੈਃ
ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਮਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਾਯਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਭृਗੁਣਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇ ਰਾਮੇਣ ਰਾਜਨ੍ਨृਪਤੇਰ੍ਵਧਾਯ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ-ਅਸਤਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਛੱਡਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਥ ਵਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਮ੍ਪਂ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਨਿਜਘਾਨ ਵਾਹਾਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਣੇਨ ਚੈਕੇਨ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਸਾਰਥਿਂ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਭੂਮੌ ਰਥਮਾਰ੍ਦ੍ਦਯਤ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ੀਰ੍षੋ ਰੁਧਿਰਂ ਵਮਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ੍ਯਾਥ ਮਮਾਰ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਫਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੂਨ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਰਾਜ੍ਞਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵੇ
ਚੰਦਰਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਙ੍ਗਲੇ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਰਾਮੋ ਹਰ੍षਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਰ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਕਥਾ ਦੇ ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਠਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿषਧਾਧਿਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਗਧਾਧਿਪਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ—
ਵਰ੍षਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰਜਾਲਾਨਿ ਨਾਨਾਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਿਨਾਕਹਸ੍ਤਃ ਸ ਭृਗੁਰ੍ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜਲਦੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਗਵੇ ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਭਾਰਗਵ ਡਰੇਨ ਨੇ ਉਹ ਅਸਤਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ ਛੱਡਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਦਾਰਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਬृਹਦ੍ਬਲਂ ਚ ਗਦਯਾ ਵਿਦਰ੍ਭਂ ਮੁष੍ਟਿਨਾ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਵਿਦਰਭ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ।
ਮਾਗਧਞ੍ਚਰਣਾਘਾਤੈਰਸ੍ਤ੍ਰਜਾਲੇਨ ਸੈਨਿਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਾਗਧਨ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਧਾਨਜ੍ਞਾਃ ਪृष੍ਟੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਹੈਹਯਮ੍
ਜੋ ਹੈਹਯਾ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਾਵਨ੍ਤਯਸ੍ਤਥਾ
ਕਾਨਯਕੁਭਜ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ, ਤੇ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ,
ਸ਼ਰਜਾਲਾਵृਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਰਾਮਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਜੰਗ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ, ਰਾਮ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਸਸ੍ਮਾਰ ਰਾਮਚਰਿਤਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਹਰਿਣੇਨ ਵੈ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਨੇ ਦੱਸੇ ਸਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਰਾਮਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ,
ਉਦਤਿष੍ਠਦ੍ਰਣਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਨੀਹਾਰਾਦਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਕੁਹਾਸੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਰ੍ਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।