ਮਾਰ੍ਗੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਪਰੀਤਾਨਿ ਭੂਪਤੇ
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ-ਗ਼ਰੀਬ ਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖੇ, ਹੇ ਭੂਪਤਿ।
ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਂ ਛਿਨ੍ਨਨਾਸਾਂ ਰੁਦਤੀਂ ਚ ਦਿਗਂਬਰਾਮ੍
ਇੱਕ ਔਰਤ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ, ਕੱਟੀ ਨੱਕ, ਰੋ ਰਹੀ ਤੇ ਨੰਗੀ।
ਕੁਚੈਲਂ ਪਤਿਤਂ ਭਗ੍ਨਂ ਨਗ੍ਨਂ ਕਾषਾਯਵਾਸਸਮ੍
ਫਟਿਆ, ਡਿੱਗਿਆ, ਟੁੱਟਿਆ, ਨੰਗਾ, ਤੇ ਕੇਸਰੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ।
ਗੋਧਾਂ ਚ ਸ਼ਸ਼ਕਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਰਿਕ੍ਤਕੁਮ੍ਭਂ ਸਰੀਮृਪਮ੍
ਗੋਧਾ, ਖਰਗੋਸ਼, ਕੰਡਾ, ਖਾਲੀ ਘੜਾ ਤੇ ਲਾਸ਼।
ਸ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ਼ृਗਾਲਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਂ ਭੈਰ੍ਵਂ ਰਵਮ੍
ਉਸਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਗਿੱਦੜ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਯਯੌ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਕਾਲਪਾਸ਼ਾਵृਤੋ ਹਝਾਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਟਚ੍ਛਾਯਾਸਮਾਸੀਨੋ ਰਾਮੋ ऽਪਸ਼੍ਯਦੁਪਾਗਤਮ੍
ਵਟ ਦੇ ਪੇੜ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠਾ ਰਾਮ, ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਯੁਕ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਕਈ।
ਯਦ੍ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰੋ ਜਾਤਃ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਨृਪਾਧਮਃ
ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਞ੍ਜृਭਤਾਰਿਨਾਸ਼ਾਯਸਿਂਹਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆਉਂਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਚਕਂਪਿਰੇ ਭृਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਤ੍ਯੋਰਿਵ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ
ਸਭ ਨੇ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੀਵ।
ਤਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਭੁਜੋਰੁਕਙ੍ਘਰਾ ਨਾਗਾ ਹਯਾਃ ਸ਼ੂਰਨਰਾ ਨਿਪੇਤੁਃ
ਫਿਰ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਕੱਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਰਾਂਗਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਜਵਾਨ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਥੈਵ ਰਾਮੋ ऽਪਿ ਮਨੋਨਿਲੌਜਾ ਵਿਮਰ੍ਦ੍ਦਯਾਮਾਸ ਨृਪਸ੍ਯ ਸੇਨਾਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਪਂ ਮਹਦਾਸ੍ਥਿਤੋ ਰਥਂ ਸृਜ੍ਯਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਲਮਨ੍ਸ੍ਯਰਾਜਃ
ਮਤਸਿਆ ਰਾਜਾ ਵੱਡਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਮਥੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਧਨੁषਂ ਮਹੋਗ੍ਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸ ਚਾਪਿ ਰਾਜਾਤਿਬਲੋ ਮਨਸ੍ਵੀ ਸਸਰ੍ਜ ਰਾਮਾਯ ਤੁ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਦਿਲੇਰ, ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ-ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ।
ਰਾਮੋ ऽਪਿ ਤਤ੍ਰਾਤਿਬਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਂ ਵਿਵਿਧਾਸ੍ਤ੍ਰਪੂਗੈਃ
ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਮਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਰਾਯਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਭृਗੁਣਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇ ਰਾਮੇਣ ਰਾਜਨ੍ਨृਪਤੇਰ੍ਵਧਾਯ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ-ਅਸਤਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਛੱਡਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਥ ਵਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਮ੍ਪਂ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਨਿਜਘਾਨ ਵਾਹਾਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਣੇਨ ਚੈਕੇਨ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਸਾਰਥਿਂ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਭੂਮੌ ਰਥਮਾਰ੍ਦ੍ਦਯਤ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਥ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ੀਰ੍षੋ ਰੁਧਿਰਂ ਵਮਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮਰ੍ਚ੍ਛਾਮਵਾਪ੍ਯਾਥ ਮਮਾਰ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਫਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੂਨ ਉਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਰਾਜ੍ਞਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵੇ
ਚੰਦਰਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਙ੍ਗਲੇ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਰਾਮੋ ਹਰ੍षਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਰ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਕਥਾ ਦੇ ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਠਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿषਧਾਧਿਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਗਧਾਧਿਪਤਿਸ੍ਤਥਾ
ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ—
ਵਰ੍षਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰਜਾਲਾਨਿ ਨਾਨਾਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਿਨਾਕਹਸ੍ਤਃ ਸ ਭृਗੁਰ੍ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜਲਦੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਾਰ੍ਗਵੇ ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਭਾਰਗਵ ਡਰੇਨ ਨੇ ਉਹ ਅਸਤਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ ਛੱਡਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਦਾਰਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।