ਯਥਾਗਤਂ ਯਯੌ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਕਾਲਪਰ੍ਯਯਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਗਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਭਾਰ੍ਗਵਚਰਿਤੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਯਚ੍ਚਕਾਰ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਿ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜੋ ਮਹਾਂਵੀਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮੁਞ੍ਚਞ੍ਛ੍ਵਾਸਾਨ੍ਮੁਹਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਰਾਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਧੋਦ੍ਯਮਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨੇ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਪ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਵਿਮੋਹਿਤਾਃ
ਸਭ ਲੋਕ, ਭਟਕ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਨਿਹਤ੍ਯਾਜੌ ਪਿਤੁਰ੍ਵੈਰਂ ਪ੍ਰਸਾਧਯੇ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੈਰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਤਥਾਪ੍ਯੇਨਂ ਸਂਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੇ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਜਮਦਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਾਹਸਭਾषਿਣਮ੍
ਜਮਦਗਨਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਕਾਰਿਣਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਸ੍ਮੈਚਿਤ੍ਪ੍ਰਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਸ੍ਤਾਡਿਤਾ ਅਪਿ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਤੇषਾਂ ਚੈਵਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਲੋਕਾਃ ਸਤਤਂ ਸਾਧੁਕਾਰਿਣਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਮਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ੋਭਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ ਸਾਧੁਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਥਤੇ
ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਚੰਗਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਯਾਰ੍ऽਹਣਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਾਧਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਫੀ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਾਰਯੇ ਤ੍ਵਾਦ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕੁਰੁ ਤਪਸ਼੍ਚਰ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਸਬਰ ਕਰੋ ਤੇ ਤਪ ਕਰੋ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਿਤਰਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ੀਲਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਬਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਭਵਤਾ ਸ਼ਮ ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਃ ਸਾਧੂਨਾਂ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂਆਂ ਲਈ ਸਬਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਦੁष੍ਟਚੇष੍ਟੇषੁ ਨ ਸ਼ਮਃ ਸੁਖਦੋ ਭਵੇਤ੍
ਪਰ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਦੇਹ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਮਾਨਨੀਯਾਦ੍ਯ ਸਾਧਯੇ ਵੈਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਹੁਣ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁਕਮ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਵੈਰਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਯਥਾ ਭਾਵਿ ਤਥਾ ਨੈਵਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਓਹੀ ਕਰੇਂਗਾ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਸ ਯਦ੍ਵਦਿष੍ਯਤਿ ਵਿਭੁਸ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖੇਗਾ, ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਲੋਕਮਗਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਕृਤੈਰ੍ਜਨੈਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਾਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਮਣਿਸ੍ਤਂਭੈਰ੍ਵਿਮੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੂਨਹਰੀ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਮ੍
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀਣਾਂ ਨृਤ੍ਯਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਮੁਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ ਦੇ ਨੱਚ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਧ੍ਯਾਯਤਂ ਯਤਮਾਨਸਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਨ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਵ੍ਯਯਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਭृਗੂਦ੍ਵਹਃ
ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਸ ਅਟੱਲ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਤ੍ਸ ਕਥਮਾਗਮਨਂ ਕृਥਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਠੀਕ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ?'
ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਿਤੁਃ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਪਰਿਣਾਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਸੁਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ।