ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਨਾਪਹਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੇਣ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਆਯੁਰ੍ਜਾਨੇ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਨ ਚੇਦੇਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਾ ਯਦਿ ਸਾਯੁਚ੍ਯੇਦ੍ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਜੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ਤਾਯੁषੋਰ੍ऽਜੁਨਾਦਨ੍ਯਃ ਕੋ ਨ੍ਵਿਚ੍ਛਤਿ ਜਿਜੀਵਿषੁਃ
ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਜੀਊਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਾਂ ਗਾਂ ਦृਢੈਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਚਕਰ੍ष ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਘਸੀਟਿਆ।
ਰੁਰੋਧ ਤਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਿਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਪਾਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਸੁਦृਢਂ ਕਣ੍ਠੇ ਵਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਸਾਰਯਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਨਮਾਦਿਦੇਸ਼ ਸ੍ਵਸੈਨਿਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਓ!'
ਭਰ੍ਤ੍ਰਾਜ੍ਞਯਾ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯੈਨਂ ਪਰਿਵਵ੍ਰੁਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਸਾਰਯਨ੍ ਧੇਨੋਃ ਸੁਦੂਰਤਰਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚੁਕ੍ਰੋਧਾਕ੍ਰੋਧਨਤ੍ਵਂ ਸਤੋ ਹਿ ਪਰਮਂ ਧਨਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨ ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੁਧੇ
ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਰਾਮੇਣਾਭੂਤ੍ਤਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਏਵ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਿਪਪਾਤ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਗਤਚੇਤਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਾ।
ਕਿਙ੍ਕਰਾਨਾਦਿਸ਼ਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਧੇਨੋਰਾਨਯਨੇ ਬਲਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆਓ।
ਕਸ਼ਾਭਿਰਭਿਹਨ੍ਯਨ੍ਤ ਚਕृषੁਸ਼੍ਚ ਨਿਨੀषਯਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਭृਸ਼ਂ ਤੈਸ਼੍ਚ ਚੁਕ੍ਰੁਧੇ ਚ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਆਕृष੍ਯ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਸੁਦृਢਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਮੋਚਯਤ੍
ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹੁਂਹਾਰਵਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਹ੍ਯਪਤਦ੍ਰੁषਾ
ਉਹ ਉੱਚੀ 'ਹੁੰ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਈ।
ਰਾਜਮਨ੍ਤ੍ਰਿਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਦ੍ਰਾਵਯਦਮਰ੍षਿਤਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਚੌਂਹ ਪਾਸੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਗਗਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਂ ਜਗ੍ਮੁਰੇਵਾਤਿਨਿਰ੍ਘृਣਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਗਏ।
ਸ ਪਾਪਸ੍ਤਰਸਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਸਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਉਹ ਪਾਪੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ਵ੍ਰਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮਸ਼ੇषੇਣ ਵ੍ਯਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਸਸਾਧ੍ਵਸਃ
ਕੰਬਦਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇਰ੍ऽਜੁਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਉਣਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਚੇਤਾਃ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਨੈਕਧਾ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਹਰਣੇ ਵਾਞ੍ਛਾ ਤਦ੍ਧਤ੍ਯਾ ਚਾਤਿਗਰ੍ਹਿਤਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ।
ਵਚਨਂ ਤਰ੍ਹਿ ਤਾਂ ਜਹ੍ਯਾਂ ਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਗਤਤ੍ਰਪਃ
ਕੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਜਦ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਲਾਜ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ?
ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿਚਕ੍ਰਾਮ ਸਬਲਃ ਸਾਨੁਗਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਸਹਸਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਰੇਣੁਕਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਰੇਣੁਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ।