ਆਦਾਯ ਗੋਰਤ੍ਨਭੂਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਮੇ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਗਾਂ, ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਵਦਾਨ੍ਯਃ ਸ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਮਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਦਾਨੀ ਰਾਜਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਗਵਾਯੁਤੇਨ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤਾਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਹ ਗਾਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਵਿਰ੍ਧਾਨੀਂ ਚ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਦਾਤੁਮਞ੍ਜਸਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੀ ਗਾਂ ਸਿੱਧਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਦੇਹਿ ਧੇਨੁਮਿਮਾਮੇਕਾਂ ਤਤ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੇ ਦੋ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗੁਰੁਣਾ ਯਾਚਿਤਂ ਕਿਂ ਤੇ ਵਚਸਾ ਨृਪਤੇਃ ਪੁਨਃ
ਗੁਰੂ ਨੇ ਮੰਗੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਯਥਾ ਬਲੇਨ ਨੀਤਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਜੇ ਉਹ ਗਾਂ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਵਿਪ੍ਰੋ ऽਹਂ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਵਿਤਰਣਂ ਵਿਨਾ
ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ; ਜੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਾ ਦੇਵਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਨੇਤੁਮਾਰੇਭੇ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ऽष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦੇ ਵਿੱਚ ਅਠਵੀਂ-ਵੀਂ ਚੌਂਵੀ ਅਧਿਆਇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਨਾਪਹਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੇਣ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਆਯੁਰ੍ਜਾਨੇ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਨ ਚੇਦੇਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਾ ਯਦਿ ਸਾਯੁਚ੍ਯੇਦ੍ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਜੇ ਉਹ ਖੁਦ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ਤਾਯੁषੋਰ੍ऽਜੁਨਾਦਨ੍ਯਃ ਕੋ ਨ੍ਵਿਚ੍ਛਤਿ ਜਿਜੀਵਿषੁਃ
ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਜੀਊਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਾਂ ਗਾਂ ਦृਢੈਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਚਕਰ੍ष ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਘਸੀਟਿਆ।
ਰੁਰੋਧ ਤਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਿਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਪਾਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਸੁਦृਢਂ ਕਣ੍ਠੇ ਵਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਸਾਰਯਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਨਮਾਦਿਦੇਸ਼ ਸ੍ਵਸੈਨਿਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਓ!'
ਭਰ੍ਤ੍ਰਾਜ੍ਞਯਾ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯੈਨਂ ਪਰਿਵਵ੍ਰੁਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਸਾਰਯਨ੍ ਧੇਨੋਃ ਸੁਦੂਰਤਰਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚੁਕ੍ਰੋਧਾਕ੍ਰੋਧਨਤ੍ਵਂ ਸਤੋ ਹਿ ਪਰਮਂ ਧਨਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨ ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੁਧੇ
ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਰਾਮੇਣਾਭੂਤ੍ਤਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤ ਏਵ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਨਿਪਪਾਤ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਗਤਚੇਤਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਾ।
ਕਿਙ੍ਕਰਾਨਾਦਿਸ਼ਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਧੇਨੋਰਾਨਯਨੇ ਬਲਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆਓ।
ਕਸ਼ਾਭਿਰਭਿਹਨ੍ਯਨ੍ਤ ਚਕृषੁਸ਼੍ਚ ਨਿਨੀषਯਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਭृਸ਼ਂ ਤੈਸ਼੍ਚ ਚੁਕ੍ਰੁਧੇ ਚ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਆਕृष੍ਯ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਸੁਦृਢਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਮਮੋਚਯਤ੍
ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਹੁਂਹਾਰਵਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਹ੍ਯਪਤਦ੍ਰੁषਾ
ਉਹ ਉੱਚੀ 'ਹੁੰ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਈ।
ਰਾਜਮਨ੍ਤ੍ਰਿਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਦ੍ਰਾਵਯਦਮਰ੍षਿਤਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਚੌਂਹ ਪਾਸੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।