ਅਹੋ ऽਸ੍ਯ ਤਪਸਃ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਲੋਕ ਵਿਸ੍ਮਯਦਾਯਿਨੀ
ਵਾਹ, ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਸਿਧੀ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਕਿਂ ਮੇ ਸਕਲਰਾਜ੍ਯੇਨ ਯੋਗਰ੍ਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਾਪ੍ਯਨਲ੍ਪਯਾ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਯੋਗੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਨਯੋਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਨੂਨਂ ਸਂਪਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਦਾਮਪਿ
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾ ਧੇਨੋਰਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਗਾਂ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਲਾਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿ ਪੁਟਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਚ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਪੁਰ੍ਯਾ ਵਾ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤਵ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਨਾਰ੍ਦ੍ਧਮਪਿ ਤੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਤਵ ਪ੍ਰਭੋ
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਅੱਧਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ।
ਭਵਨਾਨਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਮਹਲ ਸੁਹਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਹਨ।
ਧੇਨੋ ਤਸ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਵਿਲੀਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮਮ
ਪਰ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਵਂਪ੍ਰਭਾਵਾ ਸਾ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਦੁਰ੍ਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਐਸਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦਿ ਤੇ ऽਨੁਮਤਂ ਕृਤ੍ਯਮਾਖ੍ਯੇਯਮਨੁਜੀਵਿਭਿਃ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਨਾਪਹਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਮੇ ਸ਼ਙ੍ਕਤੇ ਮਨਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।
ਗਰ੍ਗੋ ਮਤਿਮਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਗਰ੍ਹਯਨ੍ਨਿਵ ਭੂਪਤੇ
ਗਰਗ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਡਾਂਟਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਸਦृਸ਼ਂ ਲੋਕੇ ਦੁਰ੍ਜਰਂ ਨੇਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਰਗਾ ਸਹਿਣਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਕੁਲਂ ਸਮੂਲਂ ਦਹਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਾਰਣਿਪਾਵਕਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਅੱਗ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੜ ਸਮੇਤ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਨ੍ਤਫਲਦਂ ਵਿਪਾਕਕਟੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਇਹ ਰਾਜਾ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ ਲਈ ਕੜ੍ਹਾ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਨਾਮਾਸਨ੍ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਨੇਤ੍ਰਾਸ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਲੋਭਿਤਮ੍
ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ?
ਆਦਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨੋ ਹਿ ਬਾਹ੍ਮਣੇष੍ਵਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ
ਕਿਉਂਕਿ ਲੈਣ ਦੀ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਕृਥਾਸ੍ਤਦ੍ਧਿ ਲੋਕੇषੁ ਯਸ਼ੋਹਾਨਿਕਰਂ ਤਵ
ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼ਾਂਸ਼ਿ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਸਂਪ੍ਰਤਂ ਮਾਵ੍ਯਨੀਵਸ਼ਃ
ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਸਮੁਨ੍ਨਦ੍ਧਾ ਮਜ੍ਜਯਂ ਤ੍ਯਨਯੋਨ੍ਮੁਖਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉਹ ਨਾਸ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲੱਗ ਕੇ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਨ੍ਮਤਾਨੁਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਰਾਜਾ ਸਦ੍ਯੋ ਵਿषੀਦਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਨਾ ਸਹ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲੋਹਨੌਰਿਵ ਮਜ੍ਜਯੇਤ੍
ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਮੇਤ ਲੋਹੇ ਦੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਤਮਸ੍ਯ ਸੁਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਨਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਇਸ ਬਹੁਤ ਮੰਦੇ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਰਾਜਾਨਮਿਦਂ ਭੂਯੋ ਹ੍ਯਭਾषਤ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਡਾਂਟ ਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਰਾਜਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਦ੍ਵਿਜੈਰ੍ਵੇਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਵਿਨਾ ਵੈ ਭੋਜਨਾਦਾਨੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਲਏ ਬਿਨਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰਤਿਸਂਗ੍ਰਾਹਯਣੀਯਸ਼੍ਚ ਨਾਧਿਕਂ ਸਾਧਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਹੱਕ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵਧ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨੋਚੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਚ੍ਛਸ੍ਵਤਪਸੇ ਵਨਮ੍
ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਜਾ।
ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਹਰਣੇ ਵਾਪਿ ਨਾਧਰ੍ਮਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵੀ ਲੈ ਲਵੇਂ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।