ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਨਗਰਰ੍ਦ੍ਧਿਮਸ਼ੇषਲੋਕਸਂਮੋਹਿਨੀਮ੍ ਭਿਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ ਰਾਜਵਰ੍ਯਃ
ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਉਹ繁荣 ਦੇਖੀ ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਲੋਕ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਸੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਨਯਨਾ ਲਿਯੂਥਪਾਨੈਕਪਾਤ੍ਰੋਚਿਤਚਾਰੁਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ
ਜਦ ਉਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸ਼ਕਲ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਲ।
ਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਰਾਜਪਥਾਤ੍ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪੌਰਾਙ੍ਗਨਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਵਾਰਿਸਿਕ੍ਤੈਃ
ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਿਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਭ੍ਯਾਗਤਾਰ੍ਹਣਸਮੁਤ੍ਸੁਕਪੌਰਕਾਨ੍ਤਾ ਹਸ੍ਤਾਰਵਿਨ੍ਦਗਲਿਤਾਮਲਲਾਜਵਰ੍षੈਃ
ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਨਗਰ ਦੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਚਾ ਲਾਜ (ਭੁੰਨਿਆ ਚਾਵਲ) ਵਰ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰਤ੍ਯਪੌਰਵਨਿਤਾਞ੍ਜਨਰਤ੍ਨਸਾਰਮੁਕ੍ਤਾਭਿਰਪ੍ਯਨੁਪਦਂ ਪ੍ਰਵਿਕੀਰ੍ਯਮਾਮਃ
ਉਥੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਕਾਜਲ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਤੇ ਮੋਤੀ ਛਿੜਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਤਪਃਸ਼੍ਰਿਯ ਮੁਦਾਰਗਣਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਲੋਕੇषੁ ਦੁਰ੍ਲਭਤਰਾਂ ਸ੍ਪृਹਣੀਯਸ਼ੋਭਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਤਪ ਦੀ ਚਮਕ, ਉੱਚਾ ਸਮੂਹ, ਤੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੋਭਾ ਦੇਖੀ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਤੇ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੇਨੇ ਚ ਹੈਹਯਪਤਿਰ੍ਭੁਵਿ ਦੁਰ੍ਲਭੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰੀ ਮਨੋਹਰਤਰਾ ਮਹਿਤਾ ਹਿ ਸਂਪਤ੍
ਹੈਹਯਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਸੀ繁荣, ਜੋ ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਿਲਣੀ ਵਾਕਈ ਵਿਰਲੇ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇਪੁਰਂ ਪੁਰਜਨੋਪਚਿਤਾਂ ਵਿਭੂਤਿਮਾਲੋਕਯਨ੍ਸਹ ਪੁਰੋਹਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਾਰ੍ਥੈਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਜਾ ਤਤੋ ਮੁਨਿਵਰੋਪਚਿਤਾਂ ਸਪਰ੍ਯਾਮਾਤ੍ਮਾਨੁਰੂਪਮਿਹ ਸਾਨੁਚਰੋ ਲਭਸ੍ਵ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਚੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
ਪੌਰੇਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਵਿਵਿਧਾਰ੍ਹਣਪਾਣਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਗੇ ਮੁਦਾ ਵਿਰਚਿਤਾਜਲਿਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍
ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਇਕੱਠ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਕਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼ਨਕੈਰਤੀਤ੍ਯ ਤ੍ਰੀਣਿ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ਸਸਂਭ੍ਰਮਕਞ੍ਚੁਕੀਨਿ
ਰਾਜਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਿੰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਗਣਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਬਲਦਾਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦੀਪਦਧਿਦਰ੍ਪਣਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਦੂਰ੍ਵਾਕ੍ਸ਼ਤਾਦਿਭਿਰਲਂ ਪੁਰਕਾਮਿਨੀਭਿਃ
ਉਥੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦੀਵੇ, ਦਰਪਣ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ, ਦੂਬ, ਚਾਵਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।
ਤਾਭਿਃ ਸਮਾਭਿਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮਾਸ਼ੁ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਪ੍ਰਵੇਕਰੁਚਿਜਾਲਵਿਰਾਜਮਾਨਮ੍
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗृਹੇ ਨृਪ ਤਦੀਯਪੁਰਨ੍ਧ੍ਰਿਵਰ੍ਗਃ ਸ੍ਵਾਸੀਨਮਾਸ਼ੁ ਨृਪਤਿਰ੍ਵਿਵਿਧਾਰ੍ਹਣਾਭਿਃ
ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ਼ੇषਦਿਵਸੋਚਿਤਕਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਹੈਹਯਪਤਿਃ ਸ੍ਵਮਤਾਨੁਸਾਰਮ੍
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੇ ਕਰ ਕੇ, ਹੈਹਯਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਦਿਨਾਨ੍ਤਸਮਯੋਚਿਤਕਰ੍ਮ ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਚਿਵਾਨੁਗਤਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸਨੇ ਸਮੁਪਵਿਸ਼੍ਯ ਪੁਰੋਧਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਾਮਨ੍ਤਨਾਯਕਸ਼ਤੈਃ ਸਮੁਪਾਸ੍ਯਮਾਨਃ
ਉਥੇ, ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾਰੀ, ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਿਰਂ ਵਿਵਿਧਵਾਦ੍ਯਵਿਨੋਦਨृਤ੍ਤਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਹਸਨਾਦਿਕਥਾਪ੍ਰਸਂਗਃ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਨੱਚ, ਦ੍ਰਿਸ਼, ਹਾਸਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗ-ਰਲਿਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਸ਼ਾਮਧਿਪਤਿਰ੍ਭृਸ਼ਮਾਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨਾਨਾਵਿਹਾਰਵਿਭਵਾਨੁਭਵੈਰਨੇਕੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਰੰਗ ਤੇ ਰਲਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਦ੍ਰਾਜਸੈਨ੍ਯਮਖਿਲਂ ਨਿਜਵੀਰ੍ਯਸ਼ੌਰ੍ਯਸਂਪਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਮਹਿਮਾਨੁਗੁਣਂ ਗृਹੇषੁ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਬਲ, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਨਪਾਨਸਦ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਮਧੁਮਾਂਸਪਯੋਘृਤਾਦ੍ਯੈਃ
ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਚੰਗੇ ਪਕਵਾਨ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਦਹੀਂ, ਘੀ ਆਦਿ ਮਿਲੇ।
ਏਵਂ ਤਦਾ ਨਰਪਤੇਰਨੁਯਾਯਿਨਸ੍ਤੇ ਨਾਨਾਵਿਧੋਚਿਤਸੁਖਾਨੁਭਵਪ੍ਰਤੀਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਦੇ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ।
ਅਧ੍ਯਾਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਨਿਕਰੈਰਤਿ ਸ਼ੈਭਿ ਭਦ੍ਰਂ ਨਿਦ੍ਰਾਮਸੇਵਤ ਨਰੇਦ੍ਰ ਚਿਰਂ ਪ੍ਰਤੀਤਃ
ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਖੱਟਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇਰ੍ऽਜੁਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਉਪੋਧਾਤ ਤੇ ਪਾਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸਤਾਈਂ ਅਧਿਆਇ।
ਪ੍ਰਵੋਧਯਿਤੁਮਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਜਗੁਰੁਚ੍ਚੈਰ੍ਨਿਸ਼ਾਤ੍ਯਯੇ
ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ, ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹਿਜਕ ਦੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਸਮਸ੍ਤਸ਼੍ਰੁਤਿਸੁਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਮਧੁਰਸ੍ਵਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਭ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ, ਸੁਰੀਲੀ ਤੇ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਜਗੁਰ੍ਗੇਯਂ ਮਨੋਹਾਰਿ ਤਾਰਮਨ੍ਦ੍ਰਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ-ਹੌਲੇ ਸੁਰ ਤੇ ਲੈ ਸੀ।
ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਂ ਵਿਵਿਧਾ ਵਾਚੋ ਬੁਬੋਧਯਿषਵਃ ਸ਼ਨੇਃ
ਜੋ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ।
ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਯਾ ਨੂਨਂ ਤਵ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂਬੁਜਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੀ ਰਹੀ ਹੈ—
ਤਮਾਂਸਿ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਾਦਿਤ੍ਯਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯੁਦਯਂ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।