ਸਂਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪੂਜਾਂ ਵਿਹਿਤਾਂ ਮੁਨਿਨਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਜੋ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ,
ਤਮਾਸੀਨਂ ਨृਪਵਰਂ ਕੁਸ਼ਾਸਨਗਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਕੁਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮੁਨੀ ਨੇ, ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ,
ਸਹ ਸਂਕਥਯਂਸ੍ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮੁਨਿਵਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਜਮਦਗ੍ਨਿ ਮਭਾषਤ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸਮਗ੍ਰਵਾਹਨਬਲੋ ਹ੍ਯਹਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਮੁਨੇ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਥ ਹਨ।
ਅਥਵਾ ਤ੍ਵਂ ਤਪਃਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤੁਮਾਤਿਥ੍ਯਮਦ੍ਯ ਮੇ
ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਖਲੈਃ ਸੈਨ੍ਯੈਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ—
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਹਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਕ ਪਲ ਰੁਕੋ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਹੂਯ ਤਾਂ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀਮੁਵਾਚਾਯਂ ਮਮਾਤਿਥਿਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ।'
ਦੁਦੋਹ ਨृਪਤੇਰਾਸ਼ੁ ਯਦ੍ਯੋਗ੍ਯਂ ਮੁਨਿਗੌਰਵਾਤ੍
ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਗਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਠੀਕ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਭੂਤਿਭੇਦੈਰਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੁਪਮਨਨ੍ਯਸਾਧ੍ਯਂ ਸੁਰਭਿਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍
ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅਜੋਕੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਉੱਭਰ ਆਈਆਂ।
ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਸ਼ੁਭ੍ਰਾਭ੍ਰਵਿषਕ੍ਤਸ਼ृਙ੍ਗੈਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸਂਘੈਃ ਪਰਿਵੀਤਮਨ੍ਤਃ
ਅੰਦਰੋਂ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪृਥਗ੍ਵਿਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਭਵਨੈਰਨੇਕੈਃ ਸਦ੍ਭਾਸਿਤਂ ਨੇਤ੍ਰਮਨੋਭਿਰਾਮੈਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤੁਲਾਕਪਾਟਰ੍ਗਲਕੁਡ੍ਯਦੇਹਲੀਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼ਾਲਾਜਿਰਸ਼ੋਭਿਤੈਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਤੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਰਾਜੂਆਂ, ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਕੰਧਾਂ, ਰਾਹਦਾਰੀਆਂ, ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਹਾਲਾਂ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਕੋਠਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਤਂਭੇषੁ ਕੁਡ੍ਯੇषੁ ਚ ਦਿਵ੍ਯਰਤ੍ਨਵਿਚਿਤ੍ਰਚਿਤ੍ਰੈਃ ਪਰਿਸ਼ੋਭਮਾਨੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਥੰਮਾਂ ਤੇ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਯ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਵਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਦਿਭਿ ਰਨ੍ਨਪਾਨੈਰੁਪੇਤਭਾਣ੍ਡੋਪਗਤੈਕਦੇਸ਼ੈਃ
ਇੱਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਭੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਸਨ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸਨ੍ਨਗਰੋਪਮਾਨਂ ਬਭੌ ਵਧੂਭਿਸ਼੍ਚਮਨੋਹਰਾਭਿਃ
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇਰ੍ऽਜੁਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਦੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਛਬੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ ਤੇषੁ ਗृਹੇषੁ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਦ੍ਯੋਗ੍ਯਨਾਰੀਨਰਵृਨ੍ਦਜਾਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਮੌਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਬਣਾਏ।
ਸਹਾਵਭਾਵਾਭਿਰੁਦਾਰਚੇष੍ਟਾਸ਼੍ਰੀਕਾਨ੍ਤਿਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਭਿਃ
ਉਹ ਉੱਚੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਰੂਪ, ਸੋਭਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਯੌਵਨਭਰਾਸਵਲ੍ਗੁਗੀਰ੍ਭਿਃ ਸ ਪ੍ਰੇਮਮਨ੍ਥਰਕਟਾਕ੍ਸ਼ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਾਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਚਲਾਕ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਰਮਤਾ ਦਿਖਾਈ।
ਦੇਵਾਙ੍ਗਨਾਤੁਲਿਤਸੌਭਗਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਰੂਪਾਭਿਲਾषਮਧੁਰਾਕृਤਿਰਞ੍ਜਿਤਾਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ, ਨਰਮ ਤੇ ਰੂਹ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਵੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਕਰਤੀਆਂ ਸੋਹਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੋਣੀਭਰਾਕ੍ਰਮਣਖੇਦਪਰਿਸ਼੍ਰਿਤਾਸ੍ਮृਗਾਰਕ੍ਤਪਾਵਕਰਸਾਰੁਣਿਤਾਙ੍ਘ੍ਰਿਭੂਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਪਾਵਡਰ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਥਕ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ।
ਸ੍ਰਗ੍ਦਾਮਚੁਮ੍ਬਿਤਸਕੁਨ੍ਤਲਕੇਸ਼ਪਾਸ਼ਕਾਞ੍ਚੀਕਲਾਪਪਰਿਸ਼ਿਞ੍ਜਿਤਨੂਪੁਰਾਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹਾਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕਮਰ 'ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਕੰਜੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਭਾਵੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਨਿਜਪ੍ਰਿਯਧੈਰ੍ਯਬਨ੍ਧਸਰ੍ਵਾਪਹਾਰਚਤੁਰੇषੁ ਕृਤਾਨ੍ਤਰਾਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਵ-ਚਿਹਰੇ ਇੰਨੇ ਚਤੁਰ ਸਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਵੀਣਾਪ੍ਰਵੀਣਤਰਪਾਣਿਤਲਾਙ੍ਗੁਲੀਭਿਰ੍ਗਂਭੀਰਚਕ੍ਰਚਟੁਵਾਦਰਤੋਤ੍ਸੁਕਾਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਗਹਿਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਚਤੁਰ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਕਾਮਪ੍ਰਯੋਗਨਿਪੁਣਾਭਿਰਹੀਨਸਂਪਦੌਦਾਰ੍ਯਰੂਪਗੁਣਸ਼ੀਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਭਿਃ
ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ, ਦਿਲੋਂ ਦਾਨੀ, ਸੋਹਣੇ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਪੁਂਭਿਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਗੁਣਗਣੋਚਿਤਰੂਪਸ਼ੋਭੈਰੁਦ੍ਭਾਸਿਤੈਰ੍ਗृਹਚਰੈਃ ਪਰਿਤਃ ਪਰੀਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸੋਹਣੀ ਆਕਰਤੀ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਪੌਰੈਰਸ਼ੇषਾਰ੍ਥਗੁਣੈਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦਧ੍ਯਾਸ੍ਯਮਾਨਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਕਾਮੈਃ
ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਾਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹਰ ਚਾਹੀਦੀ ਵਸਤੂ ਤੇ ਗੁਣ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।
ਰਥਾਸ਼੍ਵਮਾਤਙ੍ਗਖਰੋष੍ਟ੍ਰਗੋਜਾਯੋਗ੍ਯੈਰਨੇਕੈਰਪਿ ਮਨ੍ਦਿਰੈਸ਼੍ਚ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਠਾਂ, ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਬਕਰੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਮਹਲ ਤੇ ਘਰ ਸਨ।