ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਕਥਂ ਰਾਮ ਮਾਤਰਂ ਕृਤ੍ਤਵਾਨਸਿ
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵੱਢਿਆ?
ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਾਮਤੋ ऽਨ੍ਯਾਨ੍ਵਿਨਿਨ੍ਦਸਿ
ਤੂੰ ਫਿਰ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਨਮੱਤੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
ਅਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਹਂ ਨਨ੍ਯਂ ਪਰਂ ਦੋषਵਿਮਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਅਧੂਰਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਤਰ੍ਹਿ ਗਰ੍ਹਯ ਮਾਂ ਕਾਮਂ ਨਿਰੁਪ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ, ਜੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਲੈ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣਿਹਨਨਂ ਨਿਜਧਰ੍ਮਤਯਾ ਮਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਸਮਝ ਕੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਵਰ੍ਤ੍ਤਾਮਿ ਸਾਪਿ ਮੇ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ ਵਿਹਿਤਾ ਪੁਰਾ
ਇਹ ਮੇਰੀ ਚਾਲ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਧਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਹਨਿष੍ਯੇ ਚੇਤ੍ਤਦਧਿਕਂ ਤਰ੍ਹਿ ਯੁਜ੍ਯੇਯਮੇਨਸਾ
ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤਦੇਤਤ੍ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਨਿਨ੍ਦਵਾ ਮਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸ ਵਾ
ਇਹ ਸਭ ਸੋਚ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਲੈ ਜਾਂ ਚਾਹੇ ਮੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇ।
ਤਦੇਵ ਤੇਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮਾਪਦ੍ਯਪਿ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਉਹੀ ਕੰਮ ਉਸਨੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇ।
ਅਹਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਮਿਤ੍ਰਾਦਿਭਰਣੇ ਰਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਮਨੋਂ-ਮਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੁ ਧਾਰ੍ਮਿਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਮਿਹਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰਣ ਆਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾਜਿਹ੍ਵਂ ਭਵੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਵਚਸਾਪਿ ਸਮੀਹਿਤੁਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਬੋਲ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਬੋਲਣ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦਲਂ ਤੇ ਤਪਸਾ ਨਿष੍ਫਲੇਨ ਭृਗੂਦ੍ਵਹ
ਇਸ ਲਈ, ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਤੇਰਾ ਤਪ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਯਾਹਿ ਰਾਮ ਤ੍ਵਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਨ ਵਿਦੁਰ੍ਜਨਾਃ
ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਨਿਰੂਪ੍ਯ ਮਨਸਾ ਭੂਯਸ੍ਤਮੁਵਾਚਾਭਿਵਿਸ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਪੁਰਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਤਵ
ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਯੈਵ ਤੇ ਵਾਣੀ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ऽਤਿਮਨੋਹਰਾ
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹੈ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨਸ੍ਤਪਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਯੁਃ ਸੋਮੋ ਗੁਰੁਰ੍ਗੁਹਃ
ਈਸ਼ਾਨ, ਸੂਰਜ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮ, ਗੁਰੂ, ਗੁਹਾ—
ਅਨੁਭਾਵੇਨ ਜਾਤਿਸ੍ਤੇ ਹृਦਿਸ਼ਙ੍ਕਾਂ ਤਨੋਤਿ ਮੇ
ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੇਰੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੋ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਵਪੁषਾਨੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਇਸ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਤ੍ਮਸਂਭੂਤਿਰਾਤ੍ਮਾਰਾਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ—
ਵਪੁषਾਨੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਭਵਾਨ੍ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਇਸ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਉਸ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।
ਜਾਤ੍ਯਰ੍ਥਸੌष੍ਠਵੋਪੇਤਾ ਵਾਣੀ ਚੌਦਾਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਉੱਚੀ ਜਾਤ, ਉੱਤਮ ਮਤਲਬ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਮੁਪਗਤੋ ਸਂਦੇਹੋ ऽਸ੍ਮਤ੍ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਮੇਰੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ, ਸ਼ੱਕ ਸਿੱਧਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਸੁਰੁਪਂ ਸਂਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਵਿਖਾ।
ਮਮਾਨੇਕਵਿਧਾ ਸ਼ਙ੍ਕਾਮੁਚ੍ਯੇਤ ਯੇਨ ਮਾਨਸੀ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ੱਕਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣਾਦੇਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਆਪਣੀ ਸੁਰਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬਦ੍ਧੋ ऽਯਂ ਤੇ ਮਯਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਤਤੋ ਭੂਮੌ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਤੇ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਰੁਦ੍ਧਪ੍ਰਾਣਸਂਚਾਰੋ ਦਧ੍ਯੌ ਚਿਰਮੁਦਾਰਧੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।