ਉਵਾਚ ਸ਼ਨਕੈਰ੍ਵ੍ਯਾਧਂ ਵਚਨਂ ਸੂਨृਤਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਚੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਮਿਹਾਯਾਤਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਗੁਰੁਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਤਪ ਕਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਆਰਾਧਯਿਤੁਮਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਚਿਰਾਯਾਹਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਪਾਪਦਮਨਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਆਸ਼੍ਰਮੇ ऽਸ੍ਮਿਨਸਰਸ੍ਤੀਰੇ ਨਿਯਮਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਮੈਂ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
ਉਪੈਤਿ ਤਾਵਦਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮੀਤਿ ਮਤਿਰ੍ਮਮ
ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਨ ਚੇਦ੍ਭਵਤਿ ਮੇ ਹਾਨਿਃ ਸ੍ਵਕृਤੇਰ੍ਨਿਯਮਸ੍ਯ ਚ
ਜੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸ੍ਵਨਿਵਾਸਮੁਪਾਯਾਤਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਚ ਤਥਾ ਮੁਨਿਃ
ਤਪਸੀ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਵ ਚਾਪ੍ਯਸੁਖੋਦਰ੍ਕਂ ਮਤ੍ਸਮੀਪਨਿषੇਵਣਮ੍
ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਖੀ ਨਤੀਜਾ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੁਖੀਭੂਯਾ ਲੋਕਯੋਰੁਭਯੋਰਪਿ
ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।
ਉਵਾਚ ਰੋषਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਿਦਮੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ, ਤਾਮਰਾਖ਼ ਨੇ ਤਾਮਰਾਖ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰਿਗਰ੍ਹਯਸੇ ਯੇਨ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯੇਵ ਕਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਝਿੜਕਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਕਾਂਪ੍ਰਤ?
ਅਨਾਗਸ੍ਕਾਰਿਣਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਕੋ ऽਵਮਨ੍ਯੇਤ ਨਾਮਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਕੌਣ ਘਟਾ ਕੇ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸਹ ਸਂਵਾਸਃ ਸਂਭਾषਣਮਥਾਪਿ ਚ
ਮਿਲਣ, ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ—
ਸ੍ਵਸਂਸ਼੍ਰਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਵਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯੇ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਠਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?
ਇਤੋ ऽਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਾਮਿष੍ਯਾਮਿ ਦੂਰੇ ਨਾਹਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਥੋਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇੱਥੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੂਰ, ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।
ਨਾਹਂ ਚਾਲਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਨਾਦਸ੍ਮਾਤ੍ਕਥਞ੍ਚਨ
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਮੁਵਾਚ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਰਾਜਨ੍ਭृਗੂਦ੍ਵਹਃ
ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ:
ਖਲਕਰ੍ਮਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਿਕ੍ਕृਤਾ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁਭਿਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਕਥਂ ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਾਜ੍ਯਃ ਸੁਜਨੈਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਮਤੇ
ਫਿਰ, ਚਲਾਕ ਮਨੁੱਖ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ?
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਰਜਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਇੱਥੋਂ ਤੁਰਕੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾ; ਇੱਥੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕਣ੍ਟਕਾਦੀਨਾਮਸਹਿष੍ਣੁਤਯਾ ਵ੍ਯਥਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕੰਡਿਆਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਅਸਹਿਣਤਾ ਕਰਕੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਵ੍ਯਥਾ ਚਾਭਿਹਤਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭਵਤੋ ऽਨ੍ਯਥਾ
ਜੋ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਚਰਣਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਃ
ਇਸ ਉਲਟ ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਨਿष੍ਯਸਿ ਕਥਂ ਸਤ੍ਸੁਨਾਪ੍ਨੋषਿ ਵਚਨੀਯਤਾਮ੍
ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਵੇਗਾ? ਤੈਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਕृਤ੍ਯਦੋषਸ੍ਯ ਹਾਨਿਸ਼੍ਚ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
ਅਪਸਰ੍ਪਣਤਾਬੁਦ੍ਧਿਮਹਮੁਤ੍ਪਾਦਯੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਮੈਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਚਰਣੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਦ੍ਰਿष੍ ਕੋ ਲਭੇਚ੍ਚ ਸ਼ਾਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਉਵਾਚ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧ ਇਵ ਵ੍ਯਾਧਰੂਪੀ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍
ਫਿਰ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੋਲਿਆ:
ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਥਮੋ ਜ੍ਞਾਨੀ ਕੁਤਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਕੁਤਸ੍ਤਪਃ
ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਇਆ? ਸ਼ੰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਤੇਰਾ ਤਪ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?