ਆਨਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਮਚਲਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਸ਼ੇषਚਰਾਚਰਮ੍
ਜੋ ਕੇਵਲ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਦਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਨੌਪਮਮ੍
ਜੋ ਸਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਭਾਗੇ ਤृਤੀਯੇ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਵਸਿष੍ਠਸਗਰਸਂਵਾਦੇ ਅਰ੍ਚੁਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਤਪਸ਼੍ਚਰਣਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿਚ, ਵਾਯੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੱਧ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਸਗਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਬਾਈਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਰਹਸ੍ਯੇਕਾਨ੍ਤਨਿਰਤਂ ਨਿਯਤਂ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਹ ਗੁਪਤ ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ 'ਤੇ ਸਦਾ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਜ੍ਞਾਨਕਰ੍ਮਵਯੋਵृਦ੍ਧਾ ਮਹਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਜੋ ਗਿਆਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਖ੍ਯਾਪਯਨ੍ਤਸ੍ਤਪਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ।
ਸਂਭਾਵਯਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਰਾਮਂ ਮੁਨਯੋ ਵृਦ੍ਧਸਂਮਤਾਃ
ਮੁਨੀਆਂ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੂਰਾਦੇਵ ਮਹਾਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਦੂਰੋਂ ਆਏ—
ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇਪ੍ਰਯਯੁਃ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਚੇਤਾ ਨਿਤਰਾਂ ਬਭੂਵ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮृਗਵ੍ਯਾਧਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਰਾਜਂਸ੍ਤਦਨ੍ਤਿਕਮ੍
ਇਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ।
ਸ਼ਰਚਾਪਧਰਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਰ੍ਵਜ੍ਰਸਂਹਨਨੋ ਯੁਵਾ
ਉਹ ਲੰਮਾ ਸੀ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਜਵਾਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਸਨ।
ਮਾਂਸਵਿਸ੍ਰਵਸਾਗਨ੍ਧੀ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਵਿਹਿਂਸਕਃ
ਉਹ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵਾਸ ਆਉਂਦੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।
ਸਾਮਟਕ੍ਸਂਚਰ੍ਵਮਾਣਸ਼੍ਚ ਮਾਂਸਖਣ੍ਡਮਨੇਕਸ਼ਃ
ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਚਬਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਰੁਜਂਸ੍ਤਰਸਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨੂਰੁਵੇਗੇਨ ਸਂਘਸ਼ਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਸਰਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੀਰਂ ਕੁਸੁਮਿਤਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਿषਸਾਦ ਕ੍ਸ਼ਣਨ੍ਤਤ੍ਰ ਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਲਈ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸਮੀਪਮੁਪਸृਤ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਉਠ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸਜਲਾਂਭੋਦਸਨ੍ਨਾਦਗਂਭੀਰੇਣ ਸ੍ਵਰੇਣ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਰਗੀ ਗਹਿਰੀ ਸੀ।
ਤੋषਪ੍ਰਵਰ੍षਵ੍ਯਾਧੋ ऽਹਂ ਵਸਾਮ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਵਨੇ
ਮੈਂ ਵਿਅਾਧ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਣ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ।
ਚਰਾਮਿ ਸਮਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਨਾਨਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਿषਾਸ਼ਨਃ
ਮੈਂ ਸਮਾਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ, ਇੱਥੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਗਮ੍ਯਪੇਯਾਦਿਚ੍ਛਨ੍ਦਵਸ੍ਤੁषੁ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਖਾਣ, ਜਾਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ—
ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋ ਨਾਭਿਗਮਨਂ ਨਿਵਾਸਮਪਿ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦਿੰਦਾ, ਨਾ ਵੱਸਣ।
ਜਾਨਤੇ ਤਧ੍ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਸ਼ੋ ऽਯਂ ਮਦੁਪਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਮੇਰੀ ਹਫ਼ਾਜ਼ਤ ਹੇਠ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇष ਮਮ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਃ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਕਥਿਤਸ੍ਤਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।
ਉਦ੍ਯਤੋ ऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਕਿਂ ਵਾ ਤਵ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਹੈ?
ਤੂष੍ਣੀਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਦਧ੍ਯੌ ਕਿਞ੍ਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਮੂੰਹ ਥੋੜਾ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ।
ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਚ ਗਿਰੋ ऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਸ੍ਪष੍ਟਾਰ੍ਥਪਦਾਕ੍ਸ਼ਰਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਫ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅਰਥ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਵਿਜਾਤਿਸਂਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵੇਨ ਰਮਣੀਯਾ ਤਥਾ ਸ਼ਰਾਃ
ਉਹ ਤੀਰ ਵੀ, ਵੱਖਰੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ, ਸੋਹਣੇ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਭੁਵਿ ਦੇਹੇ ਚ ਸ੍ਵਾਭਿਪ੍ਰੇਤਾਰ੍ਥਦਾਨ੍ਯਲਮ੍
ਉਹ ਤੀਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੀਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥ ਹੋ ਗਏ।