ਆਕੁਲੀਕृਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਸਹਕਾਰਵਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਅਨੇਕਵਿਹਗਾਰਾਵਬਧਿਰੀਕृਤਕਾਨਨਮ੍
ਜੰਗਲ ਅਨੇਕਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਨਾਨ੍ਤਮਾਰੁਤਾਕੀਰ੍ਣੈਰਲਙ੍ਕृਤਮਹੀਤਲਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਲਕਾ ਝੋਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਨਿਰ੍ਝਰਾਣਾਂ ਮਹਾਰਾਵੈਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਬਧਿਰੀਕृਤਮ੍
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਟਲੈਰ੍ਵਿਟਪਚ੍ਛਾਯੈਰੁਪਸ਼ਲ੍ਯਸਮੁਤ੍ਥਿਤੈਃ
ਪਾਟਲਾਂ ਦੇ ਗੁਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਪਿਤ੍ਥਪਨਸਾਸ਼ੋਕਸਹਕਾਰੇਗੁਦਾਸ਼ਨੈਃ
ਕਪਿੱਥ, ਫਣਸ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸਹਿਕਾਰ ਤੇ ਗੂਲਰ ਦੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਿਯਾਲਨੀਪਬਕੁਲਬਨ੍ਧੂਕਾਕ੍ਸ਼ਤਮਾਲਕੈਃ
ਪ੍ਰਿਆਲ, ਨੀਪ, ਬਕੁਲ, ਬੰਧੂਕ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਆਮਲਕਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਬਿਲ੍ਵਾਰ੍ਜੁਨਕਰਞ੍ਜਾਮ੍ਰਬੀਜਪੂਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪੈਰਪਿ
ਬਿਲਵ, ਅਰਜੁਨ, ਕਰੰਜ, ਆਮ, ਬੀਜਪੂਰ ਅਤੇ ਆਂਘ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਪੁਤ੍ਰਜੀਵਾਭਯਾਰਿष੍ਟਲੋਹੋਦੁਂਬਰਪਿਪ੍ਪਲੈਃ
ਪੁਤ੍ਰਜੀਵ, ਅਭਯ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਲੋਹੋਡੁੰਬਰ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਸੁਦੂਰਵਿਨਿਵਾਰਿਤੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਨਾਨਾਪਕ੍ਵਫਲਾਸ੍ਵਾਦਬਲਪੁष੍ਟੈਃ ਪ੍ਲਵੇਗਮੈਃ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਾਫ਼ਰ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿਰਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਲਾਕੁਹਰਨਿਰ੍ਗਤੈਃ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ।
ਸਾਰੋਵਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲੈਃ ਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਮਣ੍ਡਿਤੈਃ
ਚੌੜੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੁਮੁਦ ਦੀਆਂ ਗੁੱਚੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਮਾਸਾਦ੍ਯਥ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤੁषਾਰਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਗਿਰਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਠੰਢੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਗਹਨਂ ਵਨਂ ਰਾਮੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਉਸ ਗਾੜ੍ਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਰਨ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਹਰਿਣੀਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਨ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਕੁਸੁਮਾਮੋਦਗਨ੍ਧਿਭਿਰ੍ਵਨਵਾਯੁਭਿਃ
ਉਥੇ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਰੀਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮੁਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਮ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਿਆ।
ਅਹੋ ऽਯਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੈਲਾਨਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ऽਭਿषੇਚਿਤਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ!
ਅਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਾਧਿਰਾਜਤ੍ਵਂ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਮਭਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਇਸ ਦੀ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਗੀਰੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤਂਬਸ੍ਥਲਸਂਸਕ੍ਤਤੁषਾਰਨਿਚਯੈਗ੍ਯਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਢੇਰ ਚੰਬੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਿਬਿਡਸ਼੍ਰਿਤਨੀਹਾਰਨਿਕਰੇਣ ਤਥੋਪਰਿ
ਉਪਰਲੀ ਪਾਸੇ ਮੋਟੇ ਧੁੰਦ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਙ੍ਕੁਮਾਦਿਭਿਃ
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕੁੰਕੁਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਾਹਤਦਨ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਕੁਂਭਸ੍ਥਲਪਰਿਚ੍ਯੁਤੈਃ
ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਡਾਂ ਤੋਂ ਵਹੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ।
ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਵਲ੍ਲੀਪੁष੍ਪਾਲਙ੍ਕृਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਃ
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ, ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਃ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਅਜੋਬਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਗਜਾਸ਼੍ਵਮੁਖਯੂਥੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਿਵਿਕ੍ਤਗਹ੍ਵਰਾਸ੍ਥਾਨਮਧ੍ਯਸਿਂਹਾਸਨਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨੈਰਨਾਸਾਦ੍ਯੋ ਮਹਾਰਾਜਾਧਿਰਾਜਵਤ੍
ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ।
ਮਯੂਰੈਰੁਪਨृਤ੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ਗਾਯਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ
ਕੁਝ ਮੋਰ ਨੇੜੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।