ਗਜੈਰਾਕ੍ਰਨ੍ਦਨਾਦੇਨ ਪੂਰ੍ਯਮਾਮਂ ਵਨਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਤੇ ਜੰਗਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭੇਦ੍ਯਮਾਨਾਖਿਲਸ਼ਿਲਾਗਂਭੀਰਕੁਹਰਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੱਥਰਾਂ ਸਮੇਤ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ।
ਇਤਰੇਤਰਸਂਮਰ੍ਦਂ ਵਿਪ੍ਰਭਗ੍ਨਦृषਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਿਤੇ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਵ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਕਰੇਣੁਮਾਦ੍ਰਵਨ੍ਮਤ੍ਤਗਜਾਕਲਿਤਕਾਨਨਮ੍
ਹਾਥੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਡਾਂ ਉੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਰਹੇ ਸਨ।
ਗਹਨੇषੁ ਗੁਰੁਤ੍ਰਾਸਸਾਸ਼ਙ੍ਕਵਿਹਰਨ੍ਮृਗਮ੍
ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰੀਡਿਤਂ ਚਮਰੀਯੂਥੈਰ੍ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਵਿਚਾਰਿਭਿਃ
ਕਿਤੇ ਕਮਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਤਾਲਨਾਦੈਰੁਦਿਨੈਰ੍ਭृਤਾਸ਼ੇषਦਿਸ਼ਾਮੁਖਮ੍
ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਚੇ ਢੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਲਕ੍ਤਕਰਸਕ੍ਲਿਨ੍ਨਚਰਣਾਙ੍ਕਿਤਭੂਤਲਮ੍
ਭੂਤਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਨृਤ੍ਤਂ ਪਰਿਤੋ ਵਿਤਤੋਦਗ੍ਰਬਰ੍ਹਿਭਿਃ
ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮੋਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ।
ਗਾਤ੍ਰਾਹ੍ਲਾਦਕਰੈਰ੍ਮਨ੍ਦਂ ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਂ ਵਨਾਨਿਲੈਃ
ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਝਲਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਆਕੁਲੀਕृਤਪਰ੍ਯਨ੍ਤਸਹਕਾਰਵਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਅਨੇਕਵਿਹਗਾਰਾਵਬਧਿਰੀਕृਤਕਾਨਨਮ੍
ਜੰਗਲ ਅਨੇਕਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਨਾਨ੍ਤਮਾਰੁਤਾਕੀਰ੍ਣੈਰਲਙ੍ਕृਤਮਹੀਤਲਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਲਕਾ ਝੋਕੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਨਿਰ੍ਝਰਾਣਾਂ ਮਹਾਰਾਵੈਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਬਧਿਰੀਕृਤਮ੍
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਟਲੈਰ੍ਵਿਟਪਚ੍ਛਾਯੈਰੁਪਸ਼ਲ੍ਯਸਮੁਤ੍ਥਿਤੈਃ
ਪਾਟਲਾਂ ਦੇ ਗੁਚਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਪਿਤ੍ਥਪਨਸਾਸ਼ੋਕਸਹਕਾਰੇਗੁਦਾਸ਼ਨੈਃ
ਕਪਿੱਥ, ਫਣਸ, ਅਸ਼ੋਕ, ਸਹਿਕਾਰ ਤੇ ਗੂਲਰ ਦੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਿਯਾਲਨੀਪਬਕੁਲਬਨ੍ਧੂਕਾਕ੍ਸ਼ਤਮਾਲਕੈਃ
ਪ੍ਰਿਆਲ, ਨੀਪ, ਬਕੁਲ, ਬੰਧੂਕ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਆਮਲਕਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਬਿਲ੍ਵਾਰ੍ਜੁਨਕਰਞ੍ਜਾਮ੍ਰਬੀਜਪੂਰਾਙ੍ਘ੍ਰਿਪੈਰਪਿ
ਬਿਲਵ, ਅਰਜੁਨ, ਕਰੰਜ, ਆਮ, ਬੀਜਪੂਰ ਅਤੇ ਆਂਘ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਪੁਤ੍ਰਜੀਵਾਭਯਾਰਿष੍ਟਲੋਹੋਦੁਂਬਰਪਿਪ੍ਪਲੈਃ
ਪੁਤ੍ਰਜੀਵ, ਅਭਯ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਲੋਹੋਡੁੰਬਰ ਅਤੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਸੁਦੂਰਵਿਨਿਵਾਰਿਤੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਨਾਨਾਪਕ੍ਵਫਲਾਸ੍ਵਾਦਬਲਪੁष੍ਟੈਃ ਪ੍ਲਵੇਗਮੈਃ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਾਫ਼ਰ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿਰਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਲਾਕੁਹਰਨਿਰ੍ਗਤੈਃ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ।
ਸਾਰੋਵਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲੈਃ ਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਮਣ੍ਡਿਤੈਃ
ਚੌੜੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਅਤੇ ਕੁਮੁਦ ਦੀਆਂ ਗੁੱਚੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਮਾਸਾਦ੍ਯਥ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤੁषਾਰਸ਼ਿਸ਼ਿਰਂ ਗਿਰਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਰਫ਼ ਨਾਲ ਠੰਢੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਗਹਨਂ ਵਨਂ ਰਾਮੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਉਸ ਗਾੜ੍ਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਰਨ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਹਰਿਣੀਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਨ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਕੁਸੁਮਾਮੋਦਗਨ੍ਧਿਭਿਰ੍ਵਨਵਾਯੁਭਿਃ
ਉਥੇ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਰੀਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮੁਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਮ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਿਆ।
ਅਹੋ ऽਯਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ੈਲਾਨਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ऽਭਿषੇਚਿਤਃ
ਵਾਹ, ਇਹ ਪਹਾੜ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ!
ਅਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਾਧਿਰਾਜਤ੍ਵਂ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਮਭਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਇਸ ਦੀ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਗੀਰੀ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।