ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਮੁਨਿਕਲ੍ਯਾਭਿਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤੀਭਿਰਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੋ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਟਜਾਙ੍ਗਣਪਰ੍ਯਨ੍ਤਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਸ੍ਵਧਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆੰਗਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਤਾਣ੍ਡਵਂ ਕੇਕੀਮਯੂਰੈਰ੍ਮਧੁਰਸ੍ਵਰੈਃ
ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਨਾਲੀਢਾਤਪਚ੍ਛਾਯਾਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਨੀਵਾਰਰਾਸ਼ਿਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾ ਛਾਂ ਤੇ ਨਾ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦੌਘਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਗਮੋਦਿਤਮ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੋ ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਪਿਤृਦੇਵੇਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਨੋਹਰਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਪੋਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਸੁਖਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ।
ਪ੍ਰਸੂਨਸੌਰਭਭ੍ਰਾਮ੍ਯਨ੍ਮਧੁਪਾਰਾਵਨਾਦਿਤਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਸਤ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂਵਿਧਗੁਣੋਪੇਤਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਮੋਪਾਨ੍ਤਂ ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ।
ਸਿਤਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਜਟਾਕੂਰ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਚਿੱਟਾ ਦਾਡ਼, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਉ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਾਮੇਤਰੋਰੁਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤ ਵਾਮਜਙ੍ਘੇਨ ਜਾਨੁਨਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਖੱਬਾ ਗੋਡਾ ਮੋੜ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮੁਦ੍ਰਾਵਿਲਸਤ੍ਸਵ੍ਯਪਾਣਿਤਲਾਂਬੁਜਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿਅਖਿਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਮ੍ਯਗਾਰਣ੍ਯਵਾਕ੍ਯਾਨਾਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸਂਹਤਿਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਿਤੁਃ ਪਿਤਾਮਹਂ ਦ੍ਦष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਤਮਾਗਤਮੁਪਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਪ੍ਰਧਰ੍षਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈ ਗਏ।
ਤਾਵਦੂਭृਗੁਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾਗਮਨਤੋषਿਤਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਗੂ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਮੋ ऽਪਿ ਤਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਵਿਨਯਾਵਨਤਾਨਨਃ
ਰਾਮ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਝੁਕਾ ਕੇ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਚ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤ ਮੁਤਾਬਕ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮੁਦੋਪੇਤੈਰਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਪਵਿष੍ਟਂ ਤਤੋ ਰਾਮਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕੁਸ਼ਲਂ ਖਲੁ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਕਿਮਨਾਮਯਮ੍
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਠੀਕ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਸੁਖੀ ਹਨ?
ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਗਤੋ ऽਤ੍ਰ ਤ੍ਵਮਧੁਨਾਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਤੂੰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਤਤੋਰਾਮੋ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤੁਰ੍ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤ ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਏਤਦਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸਕਲਂ ਭृਗੋਃ ਸਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਂ ਮੁਦਾ
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਦਖਿਲਂ ਰਾਜਨ੍ਰਾਮੇਣ ਸਮੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਸੁਣ ਕੇ
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨੁਤ੍ਕृष੍ਟੈਰਾਤ੍ਮਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਦੇਕਾਨ੍ਤੇ ਰਾਮਂ ਮੁਨਿਵਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਸਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਸੋ ऽਭਿਗਮ੍ਯ ਤਮਾਸੀਨਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਦ ਰਾਮ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।