ਪ੍ਰੀਯਮਾਣੋ ऽਵਸਦ੍ਰਾਮਃ ਪਿਤੁਃ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ
ਰਾਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾਂਸ੍ਤਚ੍ਛੁਸ਼੍ਰੂषਾਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪਿਤਾਮਹਗੁਰੋਰ੍ਗਨ੍ਤੁਮਿਯੇषਾਸ਼੍ਰਯਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਯਥਾ ਚਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟੇਨ ਯਯਾ ਵੌਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਤਃ ਪ੍ਰਯਯਾਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਭृਗੋਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਾਨ੍ਤਚੇਤੋਭਿਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਰੁਭਿਃ ਸਂਵृਤਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਫਲਪੁष੍ਪੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਰਸ੍ਤਨਿਖਿਲਾਘੌਘਂ ਵਨਾਨ੍ਤਰਵਿਸਰ੍ਪਿਣਾ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫੈਲ ਰਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਅਭਿਤਃ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਰਮ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਕੁਮਾਰਕੈਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਸ਼ਰਮ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਰਿਸ਼ੀ-ਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਮੁਨਿਕਲ੍ਯਾਭਿਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤੀਭਿਰਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੋ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਟਜਾਙ੍ਗਣਪਰ੍ਯਨ੍ਤਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਸ੍ਵਧਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆੰਗਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਤਾਣ੍ਡਵਂ ਕੇਕੀਮਯੂਰੈਰ੍ਮਧੁਰਸ੍ਵਰੈਃ
ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਨਾਲੀਢਾਤਪਚ੍ਛਾਯਾਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਨੀਵਾਰਰਾਸ਼ਿਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾ ਛਾਂ ਤੇ ਨਾ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦੌਘਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਗਮੋਦਿਤਮ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੋ ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਪਿਤृਦੇਵੇਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਨੋਹਰਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਪੋਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਸੁਖਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ।
ਪ੍ਰਸੂਨਸੌਰਭਭ੍ਰਾਮ੍ਯਨ੍ਮਧੁਪਾਰਾਵਨਾਦਿਤਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਸਤ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂਵਿਧਗੁਣੋਪੇਤਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਮੋਪਾਨ੍ਤਂ ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ।
ਸਿਤਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਜਟਾਕੂਰ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਚਿੱਟਾ ਦਾਡ਼, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਉ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਾਮੇਤਰੋਰੁਮਧ੍ਯਾਸ੍ਤ ਵਾਮਜਙ੍ਘੇਨ ਜਾਨੁਨਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਖੱਬਾ ਗੋਡਾ ਮੋੜ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮੁਦ੍ਰਾਵਿਲਸਤ੍ਸਵ੍ਯਪਾਣਿਤਲਾਂਬੁਜਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਹਥੇਲੀ ਵਿਅਖਿਆ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸਮ੍ਯਗਾਰਣ੍ਯਵਾਕ੍ਯਾਨਾਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸਂਹਤਿਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਿਤੁਃ ਪਿਤਾਮਹਂ ਦ੍ਦष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਤਮਾਗਤਮੁਪਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਪ੍ਰਧਰ੍षਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈ ਗਏ।
ਤਾਵਦੂਭृਗੁਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਤਦਾਗਮਨਤੋषਿਤਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਗੂ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਮੋ ऽਪਿ ਤਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਵਿਨਯਾਵਨਤਾਨਨਃ
ਰਾਮ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਝੁਕਾ ਕੇ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਚ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤ ਮੁਤਾਬਕ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮੁਦੋਪੇਤੈਰਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।