ਉਪਾਸਿਤਂ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾ ਯਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯऽਧ੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਯਜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਚਿਰਂ ਤਂ ਵਿਮਰ੍ਸ਼ੇਤਾਂ ਸਮਾਜ੍ਞਾਪੂਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਬਾਲੋ ऽਯਂ ਬਲਵਾਨ੍ਭਾਤਿਗਾਂਭੀਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣ ਚ
ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸਸਾਦ ਸ਼ਨੈ ਰਾਮਃ ਸਮੀਪੇ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਾਮਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਂਸ਼੍ਚਰਣੌ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚਾਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਨ੍ਦੇਤਾਂ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਗੁਭਾਵਪਿ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਵੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੌ ਤਨ੍ਮੁਖਾਂਭੋਜਂ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮਵਾਪਤੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੇ ਕੰਵਲੇ ਜਿਹੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਅਨਾਮਯਮਪृਚ੍ਛੇਤਾਂ ਤਾਵੁਭੌ ਦਂਪਤੀ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਪੁੱਛੀ।
ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਤੇ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਚਾਥ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਕੀ ਤੇਰੀ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ?"
ਤਥਾ ਸ੍ਵਾਨੁਗਤਂ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਂ ਚੈਵ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਪ੍ਰੀਯਮਾਣੋ ऽਵਸਦ੍ਰਾਮਃ ਪਿਤੁਃ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ
ਰਾਮਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਉਵਾਸ ਕਤਿਚਿਨ੍ਮਾਸਾਂਸ੍ਤਚ੍ਛੁਸ਼੍ਰੂषਾਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪਿਤਾਮਹਗੁਰੋਰ੍ਗਨ੍ਤੁਮਿਯੇषਾਸ਼੍ਰਯਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਯਥਾ ਚਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟੇਨ ਯਯਾ ਵੌਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਔਰਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਤਃ ਪ੍ਰਯਯਾਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਭृਗੋਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਾਨ੍ਤਚੇਤੋਭਿਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵृਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਰੁਭਿਃ ਸਂਵृਤਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਫਲਪੁष੍ਪੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਿਰਸ੍ਤਨਿਖਿਲਾਘੌਘਂ ਵਨਾਨ੍ਤਰਵਿਸਰ੍ਪਿਣਾ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫੈਲ ਰਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਅਭਿਤਃ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਰਮ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਕੁਮਾਰਕੈਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਸ਼ਰਮ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਰਿਸ਼ੀ-ਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਮੁਨਿਕਲ੍ਯਾਭਿਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤੀਭਿਰਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੋ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਟਜਾਙ੍ਗਣਪਰ੍ਯਨ੍ਤਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਸ੍ਵਧਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆੰਗਣ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਤਾਣ੍ਡਵਂ ਕੇਕੀਮਯੂਰੈਰ੍ਮਧੁਰਸ੍ਵਰੈਃ
ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਨਾਲੀਢਾਤਪਚ੍ਛਾਯਾਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਨੀਵਾਰਰਾਸ਼ਿਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾ ਛਾਂ ਤੇ ਨਾ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ।
ਅਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦੌਘਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮਾਨਗਮੋਦਿਤਮ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੋ ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਪਿਤृਦੇਵੇਜ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਨੋਹਰਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਪੋਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਸੁਖਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਤਪ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ।
ਪ੍ਰਸੂਨਸੌਰਭਭ੍ਰਾਮ੍ਯਨ੍ਮਧੁਪਾਰਾਵਨਾਦਿਤਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਸਤ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂਵਿਧਗੁਣੋਪੇਤਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਸ਼੍ਰਮੋਪਾਨ੍ਤਂ ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ।