ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚ ਨਿਜਚੇष੍ਟਾਭਿਰਨ੍ਵਹਂ ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾਨੈषੀਦ੍ਰਾਮੋ ਮਤਿਮਤਾਂ ਵਰਃ
ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਦੈਵੇਨ ਚ ਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਰਾਜਨ, ਉਹ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤਵਾ ਸਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਮਮ ਤਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਰ੍ਹਥਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਧੁਨਾ ਗਮਿष੍ਯੇ ਵਾਮਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪਿਤਾਮਹ੍ਯਾ ਬਹੁਮੁਖੈਰਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਮ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ, ਕਈ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਦੀਯਂ ਤੇਨ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਾਮਨੁਜਾਨਤ
ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤੌ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਅਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯਾਸ਼ਿषਾ ਤਾਤ ਹ੍ਯੁਭੌ ਤਾਵਿਦਮਾਹਤੁਃ
ਦੋਵੇਂ, ਪਿਆਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਪਿਤਾਮਹਪਿਤਾਮਹ੍ਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਚ
ਦਾਦਾ ਤੇ ਪਰਦਾਦਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ,
ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਤਯੋਰ੍ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਵਸ ਤਦ੍ਗृਹੇ
ਪੁੱਤਰ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ।
ਅਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛ ਮਹਾਭਾਗ ਕ੍ਸ਼ੇਮੇਣਾਸ੍ਮਦ੍ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇੱਥੇ ਆਓ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਤਾਮਹ ਗृਹੇ ਨ ਚਿਰਾਤ੍ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਦਾਦਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗਤੋ ऽਪਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਚ੍ਛ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤਦਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ।
ਪਿਤਰਾਵਪ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਗृਹਂ ਤਤਃ
ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਦਾਦਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਂ ਰਾਮੋ ਮੁਨਿਸ਼ਿष੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਵੈਰ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਢ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਠਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਨੇਕੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਮੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ ਪਿਤਾਮਹਮਗ੍ਰਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਉਪਾਸਿਤਂ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾ ਯਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯऽਧ੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਯਜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਚਿਰਂ ਤਂ ਵਿਮਰ੍ਸ਼ੇਤਾਂ ਸਮਾਜ੍ਞਾਪੂਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਬਾਲੋ ऽਯਂ ਬਲਵਾਨ੍ਭਾਤਿਗਾਂਭੀਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣ ਚ
ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸਸਾਦ ਸ਼ਨੈ ਰਾਮਃ ਸਮੀਪੇ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਰਾਮਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਂਸ਼੍ਚਰਣੌ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚਾਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਭਿਨਨ੍ਦੇਤਾਂ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਗੁਭਾਵਪਿ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਵੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੌ ਤਨ੍ਮੁਖਾਂਭੋਜਂ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮਵਾਪਤੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੇ ਕੰਵਲੇ ਜਿਹੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਅਨਾਮਯਮਪृਚ੍ਛੇਤਾਂ ਤਾਵੁਭੌ ਦਂਪਤੀ ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਪੁੱਛੀ।
ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਤੇ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਚਾਥ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਕੀ ਤੇਰੀ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ?"
ਤਥਾ ਸ੍ਵਾਨੁਗਤਂ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਂ ਚੈਵ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਖੈਰ-ਅਫ਼ੀਅਤ ਅਤੇ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ।