ਪਿਤਰਃ ਪੁष੍ਟਿਕਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਸ੍ਯ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਪਿਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਦਪਿ ਤਥਾ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਯੋਗਗਤਿਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਪਿਤॄਣਾਂ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਦੀ ਸੁਖਮ ਰਾਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਰਾਜਤਂ ਪਾਤ੍ਰਮਥ ਵਾ ਰਜਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਭ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਪਾਤਰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੇषਾਂ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਂ ਤੇ ਗੋਤ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣਗੇ—
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਾਃ ਪ੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪਿਤॄਨ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਚਮੁਚ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਗੋष੍ਠੇ ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਂ ਵੈ ਵਤ੍ਸੋ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਮਾਤਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਗੋਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਵੱਛਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਤਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਮ, ਗੋਤ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੇषਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਜੀਵਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਲੋਕਾ ਦੁਹਿਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪੁਰਖ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤੇ ਵੈ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੋਕਾ ਦੁਹਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਦੋਹਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਲੋਕ, ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪੋਤੀਆਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾਤਥਮ੍
ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਸਂਸ਼ਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨृषੀਨਾਹ ਨृਸਂਸਦਿ
ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦਸ੍ਪਤਿਸ੍ਨਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੀਦ੍ਦੇਵਤਾਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਲੋਕਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ऋषਿਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਇਥੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਏ ਸਨ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਚ ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਿਤृਸਰ੍ਗਂ ਤੁ ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਸਮੁਦਾਹृਤ
ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਹ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਸ਼ਰਾਧ ਰੀਤ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੈ।
ਵਰ੍षਾਣਿ ਕਤਿਚਿਦ੍ਰਾਜਨ੍ਵ੍ਯਤੀਯੁਰਮਿਤੌਜਸਃ
ਕੁਝ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਅਤੁਟ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਲਈ।
ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚ ਨਿਜਚੇष੍ਟਾਭਿਰਨ੍ਵਹਂ ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾਨੈषੀਦ੍ਰਾਮੋ ਮਤਿਮਤਾਂ ਵਰਃ
ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਦੈਵੇਨ ਚ ਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਰਾਜਨ, ਉਹ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤਵਾ ਸਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਮਮ ਤਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਰ੍ਹਥਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਧੁਨਾ ਗਮਿष੍ਯੇ ਵਾਮਨੁਜ੍ਞਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪਿਤਾਮਹ੍ਯਾ ਬਹੁਮੁਖੈਰਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਮ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ, ਕਈ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਦੀਯਂ ਤੇਨ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਾਮਨੁਜਾਨਤ
ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤੌ ਸਾਸ਼੍ਰੁਨੇਤ੍ਰੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।