ਕੁਂਭੀਪਾਕੇषੁ ਪਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਿਹ੍ਵਾਚ੍ਛੇਦੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਰੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਭ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਤ੍ਯਾਨਨ੍ਤਂ ਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤ ਇਹ ਵਾਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਦੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ऋਚੋ ਯਜੁਃ ਸਾਮ ਤਦਙ੍ਗਪਾਰਗੇ ऽਵਿਕਾਰਮੇਤਂ ਹ੍ਯਨਵਾਪ੍ਯ ਸੀਦਤਿ
ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਟੱਲ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਸ਼ਤਿਤਤ੍ਤ੍ਵਪਾਰਗਃ ਸ ਪਾਰਗੋ ਨਾਧ੍ਯਯਨਸ੍ਯ ਪਾਰਗਃ
ਜੋ ਚੌਵੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਪਾਰਗਾਮੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਰੇਦ੍ਯੋਗਪਥਂ ਨ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਨ ਸਰ੍ਵਪਾਰ ਕ੍ਰਮਪਾਰਗੋਚਰਃ
ਜੋ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁਕਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਪੜਾਅ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਖਰੀ ਮੰਜਿਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਵੈ ਵੇਦਵਿਦਃ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਮਾਹੁਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗਮ੍
ਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਵੇਦ-ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵੇਦਵਿਦਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰਨ੍ਯਂ ਵੈ ਵੇਦਪਾਰਗਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਦ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਾਯੁਃ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਤृਭਕ੍ਤੋ ਨ ਸਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤੀਰ੍ਥਦਾਨਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਸੋ ऽਥ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਦੁਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਸੂਯੁਰ੍ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਲੋਭਮੋਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜੋ ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ,
ਇਹ ਚਾਪਿ ਪਰਾ ਪੁष੍ਠਿਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਇਥੇ ਵੀ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਤਾਕਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਪਤ੍ਯਭਾਗੀ ਚ ਪਰੇਣ ਤੇਜਸਾ ਦਿਵੌਕਸਾਂ ਸ ਵ੍ਰਜਤੇ ਸਲੋਕਤਾਮ੍
ਉਹ ਵੰਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਚ ਪ੍ਰਣਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਾਂ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਨਾਮ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਧੀ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਂਚ — ਇਹ ਉਨ੍ਹੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਸ੍ਵੇਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਪਿਤਰੋ ऽਵ੍ਯਯਾਃ
ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਦ੍ਯੋ ਗਣਸ੍ਤੁ ਯੋਗਾਨਾਮਨੁਯੋਗਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਯੋਗਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੋਲੀ ਯੋਗ ਦੀ ਲਗਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਣਿਂਨਾਂ ਜ੍ਞੇਯਾ ਇਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਸ਼੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਯਜਨ੍ਤ੍ਯੇਨਾਂਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਮ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸਂਕਰਜਾਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਜਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਿਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਮਲੇਛ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤਰਃ ਪੁष੍ਟਿਕਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਸ੍ਯ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਪਿਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਦਪਿ ਤਥਾ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਯੋਗਗਤਿਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਪਿਤॄਣਾਂ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਦੀ ਸੁਖਮ ਰਾਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਰਾਜਤਂ ਪਾਤ੍ਰਮਥ ਵਾ ਰਜਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸਭ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਪਾਤਰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੇषਾਂ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਂ ਤੇ ਗੋਤ ਦੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣਗੇ—
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਾਃ ਪ੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪਿਤॄਨ੍
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਚਮੁਚ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਗੋष੍ਠੇ ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਂ ਵੈ ਵਤ੍ਸੋ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਮਾਤਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਗੋਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਵੱਛਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਂ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਤਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਮ, ਗੋਤ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਮੇषਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਜੀਵਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਲੋਕਾ ਦੁਹਿਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪੁਰਖ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਹਨ।