ਨਾਨਾਰੂਪੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯੋਜਯਨ੍
ਇਹ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸषੋਡਸ਼ੀ ਸਤ੍ਰਫਲਂ ਘृਤੇਨ ਮਧ੍ਵਾਤਿਰਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤਥੈਵ
ਸੋਲੇ ਰਸਮ ਦਾ ਦਾਨ ਪੂਰੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਘੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਂ ਸਰ੍ਵਵਿਪ੍ਰਾਤਿਥੇਯਂ ਫਲਂ ਚ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਵੈ ਦੇਵਾ ਨਿਰਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਤੋ ਯਦ੍ਵਤ੍ਪਰਾਵਸੁਃ
ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਵਿਸ਼੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਂ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਣਾਤ੍
ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਵੇਨਾਪਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿ ਪੂਜਯੇਦਤਿਥਿਂ ਸਦਾ
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਲਖਿਲ੍ਯੋ ਯਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਹ੍ਯਤਿਥਿਃ ਸਦਾ
ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਅਤੇ ਯਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਤਿਥੇਰਤਿਥਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸੋ ऽਤਿਥਿਰ੍ਯੋਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਅਤਿਥਿ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ।
ਨ ਚ ਸਂਤਾਨਸਂਬਦ੍ਧੋ ਨ ਦੇਵੀ ਨਾਗਸੇ ऽਤਿਥਿਃ
ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦੇਵੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਾਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮੈ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞਮ੍ਯ ਫਲਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੋ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮੈ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਦਾਪਚਿਤਿਰੇਵ ਸਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਏਕਾਨ੍ਤਸ਼ੀਲਂ ਧੀਮਨ੍ਤਂ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇषੁ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਸ੍ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਲਣ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋਵੇ।
ਅਪਿ ਜਾਤਿਸ਼ਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਚਾਹੇ ਸੌ ਜਨਮ ਵੀ ਲੈ ਲਵੇ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਿਯੁਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਨਿ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾ ਪਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਰਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍
ਪੰਕਤੀ ਵਿਚ, ਚਾਹੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤਿਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਗ੍ਰਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਯਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬੈਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸੋ ऽਥ ਨਿਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਯੋਗਕਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਾਣੂ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਵੇਦਸ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦੁਪਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਇਕ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਪਾਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਤੇ ਪੂਰ੍ਵਨਿਰ੍ਦ੍ਦਿष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਹ੍ਯਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪੰਕਤੀ ਵਿਚ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਠਣ।
ਯਾਯਾਵਰਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਾਵਨਾਃ
ਯਾਯਾਵਰ ਤੇ ਇਹ ਪੰਜ, ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਮੇਕਸ੍ਯਾਮਪਿ ਪਾਰਗਾਃ
ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇਕ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋਵੇ—
ਅਸਂਦੇਹਸ੍ਤੁ ਸੌਪਰ੍ਣਾਃ ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨੇਯਾਸ਼੍ਚ ਸਾਮਗਾਃ
ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ, ਸੌਪਰਨ, ਪੰਜ ਅਗਨੀਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਾਮਗਾਨ—
ਤ੍ਰਿਨਾਚਿਕੇਤਸ੍ਤ੍ਰੈ ਵਿਦ੍ਯੋ ਯਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਪਠੇਤ੍
ਜੋ ਤਿੰਨ ਨਾਚਿਕੇਤ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਪਾਵਨਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤੀਨਾਂ ਸਮੁਦਾਤ੍ਦृਤਾਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੰਕਤੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮਾਸਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਿਤਸਿ ਸ਼ੇਰਤੇ
ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਮਾਸ ਵਿਚ, ਉਸ ਰਿਤੂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਤਿਂ ਵਾ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਂ ਵਾ ਭੋਜਯੇਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਦਕਰ੍ਮਣਿ
ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਮ ਵਿਚ ਯਤੀ ਜਾਂ ਵਾਲਖਿਲਯਾ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਸ੍ਥਂ ਭੋਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਪੂਜਿਤਾਃ
ਜੇ ਘਰਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਤੀਨਾਂ ਤੁ ਕृਤਾ ਪੂਜਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੁਂ ਪੂਜਿਤਃ
ਯਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਃ ਪੂਚ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਦੇਵੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਸ੍ਰਾਧ ਤੇ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੀ ਵੀ।
ਯਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦ੍ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਚਾਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮਬਾਹ੍ਯਤਃ
ਤੇ ਜੋ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ—