ਬਹੁਦੇਵਯੁਗਾਂਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸੁਦਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਕਈ ਦੇਵ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ—
ਪਾਪ੍ਮਾਨਮੁਤ੍ਸृਜਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਤ੍ਵਚਮਿਵੋਰਗਃ
ਇਨسان ਪਾਪ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਚਮੜੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਲਿਹਾਨੈਰ੍ਮਹਾਘੋਰੈ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁਮਹੋਰਗੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ, ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਚੁੰਘਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਦੀਚ੍ਯਾਂ ਮੁਣ੍ਡਪृष੍ਟਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਗਣਸੇਵਿਤਮ੍
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੰਡਪ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—
ਦਤ੍ਤਂ ਵਾਪਿ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਂ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸੇ ਸਰਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਰੁਹ੍ਯ ਤੁ ਜਪਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧੋ ਯਾਤਿ ਦਿਵਂ ਤਤਃ
ਉਥੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਹਾਦਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਙ੍ਗਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਦੇਵੀ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾ ਸਤੀ
ਗੰਗਾ, ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੀ।
ਜਾਂਬੂਨਦਮਯਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਵਗਦ੍ਵਾਰਮਿਵਾਯਤਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਾਮਬੂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਾਵਨੀ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸਾਗਰਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਯਾਤੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਸਿਂਧੁਨਦੋ ਵਰਃ
ਵਧੀਆ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸਿੰਧੂ ਦਰਿਆ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਯਤੋ ਵੈ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਬਹੁਨਿ ਤੁ
ਉਹ ਦਰਿਆ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਰਮ੍ਯਾ ਸੁषੁਮ੍ਣਾ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਭਵਤਿ ਚਾਨਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤਂ ਮਹੋਦਯਮ੍
ਉਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਰਾਧ ਅਖ਼ੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਿਮਵਾਨ੍ਪੁਣ੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਹਿਮਾਲਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ।
ਏਵਮਾਦਿषੁ ਚਾਨ੍ਯੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇਲਸਾਨੁषੁ ਸ਼ृਙ੍ਗੇषੁ ਕਨ੍ਦਰੇषੁ ਗੁਹਾਸੁ ਚ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ, ਚੋਟੀਆਂ, ਖੱਡਾਂ ਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ,
ਪੁਲਿਨੇष੍ਵਾਪਗਾਨਾਂ ਚ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਭਵੇषੁ ਚ
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ,
ਸੁਸਂਮृष੍ਟੋਪਲਿਪ੍ਤੇषੁ ਤ੍ਦृਦ੍ਯੇषੁ ਸੁਰਭਿष੍ਵਥ
ਜਿੱਥੇ ਥਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼, ਲੀਪਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਹੋਵੇ,
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਮਥੈਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੇਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੈਵਰ੍ਣਵਿਹਿਤੈਃ ਸ੍ਥਾਨੇ ਧਰ੍ਮੇ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਤੈਃ
ਤਿੰਨ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਵਰਣਾਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਨੁਸਰਨ੍ਵੀਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਵੀਰ, ਭਰੋਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਕੁਦੇਸ਼ੇ ਚ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮਾੜੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜੰਮਦਾ।
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਃ ਪਾਪਾਯੁਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿਕੋ ऽਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਃ
ਪਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪਾਪੀ, ਨਾਸਤਿਕ ਤੇ ਸਦਾ ਸੰਦੇਹੀ ਹੈ,
ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥੇ ਪਰਾ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਗੁਰੂ ਦੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਉਥੇ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸਾਤ੍ਪਰਂ ਧ੍ਯਾਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍
ਉਪਵਾਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਧਿਆਨ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌ ਵਸ਼ੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸ਼ਗਾਨੀਨ੍ਦਿਯਾਣਿ ਚ
ਜਦੋਂ ਸਾਂਸ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਸਾਂਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰਂ ਕृਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋਪਾਯਮਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।