ਮਹੋਦਧੌ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਚ ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍
ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ 'ਤੇ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਮੁਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯਾਪੋ ਗਵਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਉਠਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਜਾਤਵੇਦਃ ਸ਼ਿਲਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਗ੍ਨੇਃ ਸਨਾਤਨਾਤ੍
ਉਥੇ, ਜਾਤਵੇਦ ਪਥਰ ਸਦਾ ਅੱਗ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਕਪृष੍ਠੇ ਸ ਮੋਦਤੇ
ਜੋ ਉਥੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕੇ
ਜਿੱਥੇ ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਹੋਏ ਹਨ,
ਖ੍ਯਾਤਂ ਹਯਸ਼ਿਰੋ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਦ੍ਯੋ ਵਰਪ੍ਰਦਮ੍
ਹਯਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸੁਂਦਨਿਸੁਂਦੇ ਚ ਦੇਯਂ ਪਾਪਨਿषੂ ਦਨਮ੍
ਸੁੰਦਨੀ ਤੇ ਸੁੰਦੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਤੁਙ੍ਗੇ ਸ਼ੁਭੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਸਤਤਂ ਪਿਤॄਨ੍
ਉੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਸਦਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਰਜਾ ਯਤ੍ਰ ਪਾਦਪਃ
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀਰਜਾ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲੋਕੇ ਵਸ਼ੀ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀ ਯਤੇ
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਗ ਤੇ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਾਸਸਰਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹ੍ਰਦਸ੍ਤਥਾ
ਉਥੇ ਵਿਅਾਸ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਹ੍ਰਦ ਵੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਚਾਸ਼੍ਰਮਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਹੈ।
ਆਖ੍ਯਾਨ ਪਞ੍ਚਮਾ ਵੇਦਾਃ ਸृष੍ਟਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਉਥੇ ਹੀ ਪੰਜਵਾਂ ਵੇਦ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ, ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਰਚੇ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮੇਤੇषੁ ਜਪਹੋਮਤਪਾਂਸਿ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਸ੍ਰਾਦ, ਜਪ, ਹੋਮ ਤੇ ਤਪ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਸਮਂ ਫਲਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰਜਾਯਾਂ ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਦ੍ਰਵਾਯਾਂ ਚ ਪਰ੍ਵਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਰਜਾ ਤੇ ਮਦਰਵਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ।
ਮਹਾਕੂਟੇ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤੇ ਚ ਗਿਰੌ ਤ੍ਰਿਕਕੁਦੇ ਤਥਾ
ਮਹਾਕੂਟ, ਅਨੰਤ ਤੇ ਤ੍ਰਿਕਕੁਡ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੀ।
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਂ ਨਾਭ੍ਯੇਤਿ ਸਾ ਚਾਭ੍ਯੇਤਿ ਧृਤਵ੍ਰਤਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਵ੍ਰਤ 'ਚ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਯਂ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਤॄਣਾਮਕ੍ਸ਼ਯਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਦ੍ਯੋ ਵਰਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਸੁਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਚੀਰਾਣ੍ਯਂਭੋਗਤਾਨਿ ਤੁ
ਅੱਜ ਵੀ ਉਥੇ ਉਹ ਕਪੜੇ ਤੇ ਭਾਂਡੇ, ਜੋ ਭੋਗ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਖ੍ਯਾਤਮਾਯਤਨਂ ਤਤ੍ਰ ਨਨ੍ਦਿਨਃ ਸਿਦ੍ਧਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਨੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਧਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਾਞ੍ਚਨਾ ਯੁਪਾਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਚਿषੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋਦਯੇ
ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਯੂਪ (ਯਜਨ ਪੋਸਟ) ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸੁਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰਥ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਚ ਤਿਲਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਭ੍ਯੋਵੈ ਸਦਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਖੁੱਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਤ੍ਤਮਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਧ,
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਨृਣੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸਤੀਰ੍ਥੇ ਦृषਦ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਅਾਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ ਨਦੀ ਤੇ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਲਕਸ਼ ਤੇ,