ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਰ੍ਗੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਪੁਰਾ ਸਂਵਰ੍ਤ ਕਾਗ੍ਨਿਨਾ
ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਹਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਸ਼ੈਲ੍ਯਾਦੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਯੁਨਾ ਯੇ ਤੁ ਸਂਹਿਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ—
ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਚਲਤ੍ਵਾਦਚਲਾਃ ਪਰ੍ਵਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਤਤ ਸ੍ਤਾਵਾਸਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਂਤਰ੍ਜਲਾਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਉਠਾ ਲਿਆ।
ਵਿषਮਾਣਿ ਸਮੀਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰਭਿਤੋ ਗਿਰੀਨ੍
ਉਹਨੇ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਉਚੀ-ਨੀਚੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ।
ਤਾਵਂਤਃ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਵਰ੍षਾਂਤੇ ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਪਹਾੜ ਖੜੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯਾਨੁਮਂਡਲਮ੍
ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭੂਰਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਗ੍ਰਹੈਃ ਸਹ
ਭੂ ਆਦਿ ਚਾਰ ਲੋਕ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ—
ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਚਾਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਸृਜਦ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਨਿਨਃ ਸੁਰਾਨ੍
ਇਸ ਕਲਪ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਡੋਲ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦਿਸ਼ਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਨਦੀਃ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤੁ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਸਵਰਗ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਬਣਾਏ।
ਲਵਕਾष੍ਠਾਃ ਕਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਾਨ੍ਸਂਧਿਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨ੍
ਪਲ, ਲੱਕੜ, ਭਾਗ, ਘੜੀਆਂ, ਸੰਧੀਆਂ, ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਦਿਨ—
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਜੋ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਥਾਵਾਂ ਖੁਦ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ—
ਕृਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਤਿष੍ਯਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਯੁਗਮ੍
ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ, ਅਤੇ ਯੁਗ ਵੀ—
ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵ੍ਵੇ ਕਲ੍ਪੇ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ
ਤੇ ਉਹ ਜੀਵ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਸਨ—
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤਪੋਲੋਕਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਃ ਸਮਾਸਤ
ਜੋ ਤਪੋ-ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿ ਗਏ—
ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਬਣੇ ਰਹੇ, ਤਾਕਿ ਫਿਰ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੇਖ ਸਕਣ।
ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਰ੍ਥ ਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਿਹ ਤਾਃ ਸਾਧਿਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇੱਥੇ, ਜੋ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਏ, ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਯਾਪੂਰਯਨ੍ਪੁਰਾ
ਫਿਰ, ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥਾਵਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਆਸਂਗਦ੍ਵੇषਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇ ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਮੋਹ ਤੇ ਵੈਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ੍ਮਫਲਸ਼ੇषੇਣ ਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ।
ਅਪ੍ਸੁ ਯਃ ਕਾਰਣਂ ਤੇषਾਂ ਬੋਧਯਨ੍ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਤੁ ਸਃ
ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ।
ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਯੋਨਿषੁ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਣਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਨਾ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਮੇਧ੍ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ਤੇ ਕਲ੍ਪੇषੁ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨਾਮਰੂਪੇਣਃ
ਹਰ ਵਾਰੀ, ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਾਭਿਧ੍ਯਾਯਿਨਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਉਹ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਚੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜਨਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸੁਤੇਜਸਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਚੰਗੀਤਾ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰਜਸੋਦ੍ਰਿਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁष੍ਮਿਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਮਰ੍षਿਣਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਜਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਸੁਦ੍ਧਿਕ੍ਤਾ ਗृਹਸ਼ੀਲਾਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘਰ-ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੂਟਕਾਕੂਟਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਂਤੇ ਮੁਮੂਰ੍षੁਣਾਮ੍
ਮਕਾਰੀ ਤੇ ਸਚਾਈ ਵਾਲੇ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਲ੍ਪੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮੈਥੁਨਾਨਾਂ ਚ ਸਂਭਵਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।