ਸੋਮਾਯ ਵੈ ਪਿਤृਮਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਅਙ੍ਗਿਰਸੇ ਪੁਨਃ
ਸੋਮਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲਈ ਹਵਨ ਦੇ ਮੰਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਯੋਰਨ੍ਤਰੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਵੈ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹੋਮਜਪ੍ਯੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਹਵਨ ਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਛਿੜਕਾਉ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਞ੍ਜਨਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਪਿਣ੍ਡਨਿਰ੍ਵਪਣਂ ਤਥਾ
ਕਾਜਲ ਲਾਉਣਾ, ਲੇਪ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਿਧੂਮੇ ਲੇਲਿਹਾਨੇ ਚ ਹੋਤਵ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਪਰ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਜਮਾਨੋ ਭਵੇ ਦਨ੍ਧਃ ਸੋ ऽਮੁਤ੍ਰੇਤਿ ਹਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਜੇ ਯਜਮਾਨ ਆਲਸੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ—ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਜ੍ਵਾਲਾਧੂਮਾਪਸਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਤੁ ਵਹ੍ਨਿਰਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਜੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਵਾਲਾ, ਧੂੰਆਂ ਜਾਂ ਖੱਬੇ ਵੱਲ ਚਲਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਂ ਵਗਾਹਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪਰਾਭਵਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਅੱਗ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਰ ਸਮਝੋ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਅੱਗ ਹੌਲੀ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਸਕੇ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪੂਜਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ऽਗ੍ਨਯਃ
ਉਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਤੇ ਅੱਗ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਮਹਾਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮੇਧ੍ਯਾਨਿ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸ਼ਰਾਧ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ
ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਕਰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਜੋ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਵੈ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਘृਤਮਾਦਾਯ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਧਵ੍ਯਵਾਹਨੇ
ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਘੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦੁਂਬਰਸ੍ਤਥਾਬਿਲ੍ਵਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨੋ ਯਜ੍ਞਿਯਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਦੁੰਬਰ, ਬੈਲ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਰੁੱਖ ਯਜਨ ਲਈ ਠੀਕ ਹਨ—
ਸਮਿਦਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰੇਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਰੁੱਖ ਹਵਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਵਜੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਿਤਾਃ ਸਮਿਦਰ੍ਥਂ ਤੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਚਨਂ ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਲੱਕੜ ਪੂਜਾ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਫਲਂ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ।
ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਨ੍ਤਕੋ ਨਕ੍ਤਮਾਲਃ ਕਪਿਤ੍ਥਃ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਂਤਕ, ਨਕਤਮਾਲਾ, ਕਪਿੱਠ ਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ—
ਚਿਰਬਿਲ੍ਵਸ੍ਤਥਾ ਕੋਲਸ੍ਤਿਦੁਕਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ
ਚਿਰਬੈਲ, ਕੋਲਾ ਤੇ ਤਿਦੁਕਾ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਕੁਨਾਨਾਂ ਨਿਵਾਸਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ ਮਹੀਰੁਹਾਨ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣ੍ਯੁਦਾਹृਤਮ੍
ਯਜਨ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ 'ਸਵਾਹਾ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪੇ ਸਮਿਦ੍ਵਰ੍ਣਨ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਾਧ ਵਿਧੀ ਦੀ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਵਰਨਨਾ ਵਾਲਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਆਥਰ੍ਵਣਸ੍ਤ੍ਵੇष ਵਿਧਿਰਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਅਥਰਵਣ ਵਿਧੀ ਹੈ।'
ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਪਿਤॄਨ੍ਪੂਰ੍ਵਮਰ੍ਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਖ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸੁਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਤੋ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਦਸ਼
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਜਨਮੇ।
ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚੇਰੁਰੁਗ੍ਰਂ ਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਮਨ੍ਸਾ ਪ੍ਰੀਤਾ ਊਚੁਸ੍ਤਾਨ੍ਪਿਤਰਸ੍ਤਦਾ
ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।