ਸ ਗਙ੍ਗਾਮਭਿਗਮ੍ਯਾਹ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਸਰਿਦੁਤ੍ਤਮੇ
ਉਹ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਰਿਆ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।'
ਮਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥ ਮਥੋ ਗਰ੍ਭਮਿਮਂ ਧਾਰਯ ਨਿਮ੍ਨਗੇ
'ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਇਹ ਗਰਭ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਲੈ, ਹੇ ਦਰਿਆ।'
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸਾ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਤ੍ਦृष੍ਟਾ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੋ ਜਾਵੇ,' ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।
ਸਾਪਿ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਖਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਦਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਹ ਗਰਭ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰੁਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਗਙ੍ਗਾਤਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤੋ ऽਰੁਣਪ੍ਰਭਃ
ਉਥੇ ਰੁਦਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਲਾਲ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਕੁਮਾਰੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸੁਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਹਨਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ—
ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰਾਕਾਸ਼ੇ ਮਧੁਰਸ੍ਵਨਾਃ
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡੋਲ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਜਗੁਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਮਹਾਨਾਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਵਰਾਸ਼੍ਚ ਪਤਤ੍ਰ੍ਰਿਣਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪੰਛੀ—
ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਹਤਾਸ੍ਤੇਨ ਦੈਤ੍ਯਵਾਨਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦੈਤ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਅਭਿषੇਕਪ੍ਰਯਾਤਾਭਿਰ੍ਦृष੍ਟੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯ ਤ੍ਵਰੁਨ੍ਧਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਆਈਆਂ ਸਭ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਨਿਹ੍ਯਮਾਨਾਭਿਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਕਭਿਰਿਵ ਮਾਤृਭਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਂਭਿਆ।
षਣ੍ਮੁਖਾਨ੍ਯਸृਜਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਂਸ੍ਤੇਨਾਯਂ षਣ੍ਮੁਖਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਛੇ ਮੁੰਹ ਬਣਾਏ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੇ-ਮੁਖਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦਿਤਾ ਦਾਨਵਗਣਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਸੁਰਸੂਦਨਃ
ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਮੁਖਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਰਪਰਾਜਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਜੇਤੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਕਲੀ।
ਗਰੁਡਾਦਤਿਸृष੍ਟੌ ਹਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੌ ਦ੍ਵੌ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕੌ
ਗਰੁੜ ਤੋਂ ਦੋ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਯਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਮਹਾਵੀਣਾ ਮਹਾਸ੍ਵਨਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲੀ ਵੀਣਾ ਦਿੱਤੀ।
ਮਾਯਾਵਿਹਰਣੇ ਵਿਪ੍ਰ ਗਿਰੌ ਕ੍ਰੈਞ੍ਚੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਢਹਿ ਗਿਆ।
ਸੇਂਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਦੇਵੈਰਗ੍ਨਿਸੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇੰਦਰ, ਉਪਿੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ।
ਦੇਵਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵੇष ਪਠ੍ਯਤੇ ਸੁਰਨਾਯਕਃ
ਉਹ ਦੇਵਸੈਨਾ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਗੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਥੈਰ੍ਵਿਧੈਰ੍ਦੇਵਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤਗਣੈਰਪਿ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਮਥ, ਵਿਧ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਾਃ ਸੋਮਪਦਾ ਨਾਮ ਮਰੀਚੇਰ੍ਯਤ੍ਰ ਵੈ ਸੁਤਾਃ
ਸੋਮਪਦ ਨਾਮਕ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਬਰ੍ਹਿषਦੋ ਨਾਮ ਪਿਤਰਃ ਸੋਮਪਾਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਉਥੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਨਾਮਕ ਪਿਤਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਅਚ੍ਛੌਦਂ ਨਾਮ ਤਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਸਰੋਵਰ ਅੱਛੌਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਉਪਜੇ।
ਸਂਭੂਤਾ ਮਾਨਸੀ ਤੇषਾਂ ਪਿਤॄਨ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਨਾਭਿਜਾਨਤੀ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਧੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੀ ਸੀ।
ਅਮਾਵਸੁਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਮੈਲਪੁਤ੍ਰਂ ਨਭਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਇਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਾਵਸੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਤੇਨ ਵ੍ਯਭਿਚਾਰੇਣ ਗਗਨੇ ਨਾਪ੍ਰਜਾਰਿਣੀ
ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਭੁਲ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੀ।
ਤ੍ਰੀਣ੍ਯਵਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤੀ ਸਾ ਦਿਵਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਾ
ਤਿੰਨ ਪੱਕੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਨਪਰਿਵ੍ਯਕ੍ਤਾਨਗ੍ਨੀਨਗ੍ਨਿष੍ਵਿਵਾਹਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਮ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਜਗਮਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।