ਲੋਕੇ ਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਤੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੇਭ੍ਯਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸਂਭਵਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੀ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬੱਦਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਆਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸੋਮਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਚ ਯੋਗਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਸੋਮ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪਲਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਜਵਾਃ ਸ੍ਵਧਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪਰਿष੍ਕृਤਾਃ
ਉਹ ਮਨ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਪਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹਨ।
ਏਤੇ ਯੋਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਲੋਕਾਨ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍
ਇਹ ਜੋਗ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤੋ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਹਾਯੋਗਬਲੇਨ ਚ
ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਦੇਹਜਾਲਾਨਿ ਮਹਾਯੋਗਬਲੇਨ ਚ
ਵੱਡੇ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਗੁਰੁਪੂਜਾਭਿਰ੍ਯਾਗਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗੇਨ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਯੇਨ ਜੀਵਤਿ
ਉਹ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤॄਣਾਂ ਹਿ ਬਲਂ ਯੋਗੋ ਯੋਗਾਤ੍ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜੋਗ ਹੈ; ਜੋਗ ਤੋਂ ਹੀ ਸੋਮ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਏਕਸ੍ਤਾਨਪਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਾਨਰ੍ਹਤਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਮਨਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਏਕਸ੍ਤਾਨ੍ਸ੍ਨਾਤਕਃ ਪ੍ਰਿਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨਰ੍ਹਤਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਨਵਾਂ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਇਹ ਵੀ ਸੁਣ।
ਯੋਗਾਚਾਰ੍ਯੇਣ ਯਦ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਮਹਾਤੋ ਭਯਾਤ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਜੋਗ ਅਧਿਆਪਕ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯੋਗ ਏਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤਾਰਣਂ ਦਾਨਂ ਯੋਗੇष੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਛੁਟਕਾਰਾ ਜਾਂ ਦਾਨ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾਪ੍ਯਥ ਵਾ ਪੌਤ੍ਰੋ ਧ੍ਯਾਨਿਨਂ ਭੋਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੌਤਰ, ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖਵਾਏ।
ਤਦਲਾਭੇ ਉਦਸੀਨਂ ਗੂਹਸ੍ਥਮਪਿ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਜਾਂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਟੀ ਖਵਾਏ।
ਧ੍ਯਾਨਯੋਗੀ ਪਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਿਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਧਿਆਨ ਜੋਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਹੈ।
ਭਾਵਯਨ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ਵੈ ਸ੍ਥਿਤ ਏष ਗਣਃ ਸਦਾ
ਇਹ ਸਮੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਂਤਤਿਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਂ ਚੈਵ ਭਾਵਨਾਂ ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ਪਿਤृਕਲ੍ਪੋ ਨਾਮ ਨਵਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਉਪੋਧਾਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਪਿਤਰਕਲਪ' ਨਾਮ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮੁਰ੍ਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ
ਚਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯਾਵੈ ਦੁਹਿਤਰਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੌਹਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚੇਵ ਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਹਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਅਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ਪਿਤृਗਣਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ
ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਗਣ, ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਏਤੇ ਵੈ ਪਿਤਰਸ੍ਤਾਤ ਯੋਗਾਨਾਂ ਯੋਗਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਪਿਤਰ ਹੀ ਹਨ ਜੋ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੈਰਾਪ੍ਯਾਯਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸੋਮਮਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਮ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇषਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਮੇਨਾ ਨਾਮ ਮਹਾਗਿਰੇਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਧੀ ਮੇਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਪ੍ਰਵਰਃ ਸੋ ऽਥ ਕ੍ਰੈਞ੍ਚਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਗਿਰੇਃ ਸੁਤਃ
ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਰਵਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੌਂਚ ਹੈ।
ਅਪਰ੍ਣਾਮੇਕਪਰ੍ਣਾਂ ਚ ਤृਤੀਯਾਮੇਕਪਾਟਲਾਮ੍
ਅਪਰਣਾ, ਏਕਪਰਣਾ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਏਕਪਾਤਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਆਸ਼ਿਤੇ ਦ੍ਵੇ ਅਪਰ੍ਣਾ ਤੁ ਹ੍ਯਨਿਕੇਤਾ ਤਪੋ ऽਚਰਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਪਰਣਾ ਨੇ ਘਰ-ਵਿਹੂਣ ਹੋ ਕੇ, ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ ਤਪ ਕਰਿਆ।