ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਪਿਤਰਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਿਤृਤ੍ਵਂ ਤੇषੁ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਤੇਰੇ ਪੁਰਖ ਬਣ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁਰਖ ਹੋਣਾ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਤॄਨਾਤ੍ਮਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਬੋਲਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਬੈਵ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਰਾਖਸ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।
ਆਪ੍ਯਾਯਮਾਨਾ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਗੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੇ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਂ ਜਙ੍ਗਮਾਜਙ੍ਗਮੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਪੁष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਸਦਾ
ਪੁਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੇਣਗੇ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਪਿਤਰਃ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਪੁਰਖ ਤੇ ਪਰਪੁਰਖ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਵਮਾਜ੍ਞਾ ਕृਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤੇ ਤੁ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਤਾਰਃ ਪਿਤਰੋ ਵੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਖ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਪਿਤਰੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚ ਹ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪੁਰਖ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੁਰਖ ਹਨ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਮੁਨਯੋ ਭੂਯਃ ਸੂਤਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਦੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਇਆ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੁ ਦੇਵਪ੍ਰਵਰਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸੋਮਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤੇ ਉਹ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਵਧਾਇਆ।
ਸ਼ਂਯੁਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਯਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤਰਂ ਵੈ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਸ਼ੰਯੁ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਂਯੁਰਿਮਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੰਯੁ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਕਥਂ ਚੈਤੇ ਪਿਤृਤ੍ਵਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੁਰਖ ਬਣੇ?
ਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਪੂਰ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਸ੍ਰਾਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇषੁ ਚਾਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਚ ਨਦੀषੁ ਚ
ਕਿਹੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਾਧ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਕਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋ ਭਵੇਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਿਧਿਃ ਕਸ਼੍ਚਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਸ੍ਰਾਧ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਮਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਯਤ੍ਰ ਚੋਦਾਹृਤਂ ਮਯਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਜਹਾਰਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯੇਣ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖਿਆ।
ਵਿਨਯੇਨ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇ ਢੰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਚੈਵ ਤਥਾਹੋਰਾਤ੍ਰਮੇਵ ਚ
ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕੋ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਕੀਦृਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਸ਼ਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪ੍ਰਜਾ ਪਤਿਃ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤਪ ਕੀਤਾ?
ਧ੍ਯਾਯਂਸ੍ਤਦਾ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਲੋਕਾਨਵਾਸृਜਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ।
ਯੋਗਾਮृਤਾਸ੍ਤਦਾ ਸृष੍ਟਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਹਨ, ਨੇ ਜੋਗ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣਾਇਆ।
ਦੇਵਾਨਸृਜਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਸਨਾਤਨਾਨ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਦੇਵਾਦਾਨਵਮਾਨਵੈਃ
ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਸਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਮਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਸੁਕਸ਼ਮ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।