ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤਪਸਾ ਧੀਮਾਞ੍ਜੀਵਯਾਮਾਸ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ।
ਤਾਸ੍ਤੇਨ ਜੀਵਯਾਮਾਸ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਦੌषਧੇਨ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਔਸ਼ਧੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਜ ਜਨਯਚ੍ਛਕ੍ਤਿਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪਰਾਸ਼ਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੋਂ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਾਦਰਣ੍ਯਾਂ ਵੈ ਸ਼ੁਕੋ ਜਜ੍ਞੇ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਦਵੈਪਾਯਨ ਅਤੇ ਅਰਣਿਆ ਤੋਂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸ਼ੁਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਕृष੍ਣੋ ਗੌਰਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ
ਭੂਰੀਸ਼ਰਵਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਸ਼ੰਭੂ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ; ਤੇ ਗੌਰਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਨ।
ਜਨਨੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸਾ ਤ੍ਵਣੁਹਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਤਵਣੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹੈ।
ਊष੍ਮਾਦਾ ਦਾਰਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨੀਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰਾਸ਼ਰਾਃ
ਊਸ਼ਮਾ ਤੋਂ ਦਾਰਿਕਾ ਅਤੇ ਨੀਲਾ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੀ ਵੰਸ਼, ਜਨਮੇ।
ਅਤ ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵ ਨਿਬੋਧ ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਤਿ ਸਂਭਵਮ੍
ਹੁਣ, ਅੱਗੇ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਦੀ ਉਪਜ ਦੇ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
ਕੁਣੀਤਿ ਯਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਣੀਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਮਨ੍ਯੁਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯੇਮੇ ਹ੍ਯੌਪਮਨ੍ਯਵਃ
ਉਪਮਨਯੁ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਪਮਨਯੁ ਵੰਸ਼ ਚੱਲੀ।
ਏਕਾਰ੍षੇਯਾਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਸਿष੍ਠਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਇਕ-ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਾਨਸਾ ਅष੍ਟ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਇਹ ਅੱਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰੀਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਧਾਰਯਨ੍ਤੀਮਾਨ੍ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਸਂਕੁਲਾਨ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਯੇਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਵਾਯੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤੇ ਮਧ੍ਯਭਾਗੇ ਤृਤੀਯ ਉਪੋਦ੍ਧਾਤਪਾਦੇ ऋषਿਵਂਸ਼ਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟਮੋ ऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮੱਧ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਉਪੋਧਾਤ ਪਾਠ ਵਿੱਚ 'ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਆਸੀਦ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਪੂਰ੍ਵਮੁਮਾ ਕਥਮਜਾਯਤ
ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ ਸੀ; ਉਮਾ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮੀ?
ਕੇ ਵੈ ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਯੇषਾਂ ਮੇਨਾ ਤੁ ਮਾਨਸੀ
ਉਹ ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਨਾ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਧੀ ਹੈ?
ਏਕਪਰ੍ਣਾ ਤਥਾ ਚੈਵ ਤਥਾ ਚੈਵੈਕਪਾਟਲਾ
ਇਕਪਰਨਾ, ਅਤੇ ਇਕਪਾਟਲਾ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਵਯੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਨੋ ਵਦ
ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸੋ।
ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕੇ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਕਥਂ ਚ ਪਿਤਰਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੌਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੇ ਹਨ?
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵੈ ਪਿਤਰੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਉਹ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ।
ਯਥਾ ਚ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਵੈ ਪਿਤॄਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਗ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤੁ ਕੇ ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਨਰਕੇ ਵ ਕੇ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਪਿਤਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
ਪ੍ਰਤਿਤਾਮਹਂ ਤਥਾ ਚੈਵ ਤ੍ਰਿषੁ ਪਿਣ੍ਡੇषੁ ਨਾਮਤਃ
ਤੀਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਕਥਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਦਾਤੁਂ ਨਰਕਸ੍ਥਾਃ ਫਲਂ ਪੁਨਃ
ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਫਲ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਪਿਤॄਨ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯਜਨ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਪष੍ਟਾਭਿਧਾਨ ਮਪਿ ਵੈ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸੋ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਸੂਨਵਃ
ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪੁਰਾਤੀਤਾਃ ਪਿਤਰੋ ऽਨ੍ਯੇਨ੍ਤਰੇषੁ ਵੈ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਹੋਰ ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨਾਲ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕ੍ਰਿਯਾਂ ਮਨੁਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍
ਮਨੂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਿਤਾ ਲਈ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰੇ, ਸ੍ਰਾਧ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ।