ਐਣੇਯਾਨਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਸ਼ਂਬੂਕਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਕਛੂਆਂ ਅਤੇ ਘੋੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਖਵਿਕਾਰਾਣਿ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੂਪਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਇਤ੍ਯੇष ਹਿ ऋषਾਵਂਸ਼ਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਾਖਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ਾ ਦੀ ਪੰਜ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਲੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਵੇਦਜਵਿਕਾਰਾਣਿ ਯਥਾ ਯੇਭ੍ਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪसीਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੂਪਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਵੇਦਮਲਜਾ ਉਸ਼ਨਾ ਨਾਮ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਮੈਲ ਤੋਂ ਉਸ਼ਨਾ ਨਾਮਕ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਖੋਪਲਵਿਕਾਰਾਣਿ ਕੀਲਕਾਵਰਕਾਣਿ ਚ
ਸ਼ੰਖਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਯਥਾ ਘਰ੍ਮਦਿਤਪ੍ਪਾਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਭ੍ਦ੍ਯੋ ਵृष੍ਟਿਭ੍ਯ ਏਵ
ਜਿਵੇਂ ਤਾਪ, ਧੁੱਪ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਃ ਪਿਚ੍ਛਲਾ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਪੁਤ੍ਤਿਕਾਃ
ਮੱਖੀਆਂ, ਚਿਕਣ ਜੀਵ, ਟੀਤਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਜਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ
ਇਹ ਜੀਵ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਉਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿਂਹਲਾ ਰੋਮਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਸਿੰਹਲਾ, ਰੋਮਲਾ ਅਤੇ ਚਿਕਣ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਂਬਿਭ੍ਯੋ ਮਾषਮੁਦ੍ਗਾਨਾਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕृਮਯਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ਿੰਭੀ ਦੇ ਮਾਸ਼ ਤੇ ਮੂੰਗ ਤੋਂ ਕੀੜੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਦ੍ਗੇਭ੍ਯਃ ਪਨਸੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਣ੍ਡੁਲੇਭ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਮੂੰਗ, ਫਣਸ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਚ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨ ਹਿ ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸਦਾ
ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ।
ਬਹੂਨ੍ਯਹਾਨਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇ ਸਂਭਵਨ੍ਤਿ ਚ ਗੋਮਯੇ
ਜੇ ਗੋਬਰ ਕਈ ਦਿਨ ਪਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ਚ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾਃ ਸ਼ੁष੍ਕਗੋਮਯਾਤ੍
ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬਿਚੂਏ ਸੁੱਕੇ ਗੋਬਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਿਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਅਨ੍ਨਕੂਟੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਅਨਾਜ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਜਲੌਕਾਦੀਨਿ ਜਾਤਯਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਜੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਜਲੌਕ ਆਦਿ, ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਾਣਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਜਾਤਯੋ ऽਪਰੇ
ਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਸ਼ਕਾਨਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਭ੍ਰਮਰਾਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਮੱਛਰਾਂ ਅਤੇ ਭੰਭੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਣਿਚ੍ਛੇਦਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਵ੍ਯਾਲਾਃ ਪੋਤਜਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਮਣੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੱਪ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਏਵਮਾਦਿਰਸਂਖ੍ਯਾਤੋ ਗਣਃ ਸਂਸ੍ਵੇਦਜੋ ਮਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਨੈਰृਤਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਮृਤਾ ਉਪਸਰ੍ਗਜਾਃ
ਜੋ ਹੋਰ ਨੈਰਿਤ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਹ੍ਯੁਪਪਤ੍ਤਿਜਾਃ
ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੁਲ੍ਲੋਲਕਂ ਲਲੋਹਂ ਚ ਸਰਮਾ ਦ੍ਵੌ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਦੁੱਲੋਲਕ, ਲਲੋਹਾ ਅਤੇ ਸਰਮਾ, ਇਹ ਦੋ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਲੋਹਿਤਾ ਅਞ੍ਜਨਾਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ਿਆਮਾ, ਸ਼ਬਲਾ, ਲੋਹਿਤਾ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਸੁਰਸਾ ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼ਨ੍ਤ ਨੈਕਸ਼ਿਰੋਭृਤਾਮ੍
ਸੁਰਸਾ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਕਈ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤਮੋਬਹੁਲ ਇਤ੍ਯੇष ਗਣਃ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾਨ੍ਵਯਃ
ਇਹ ਗਰੁੱਪ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षਟ੍ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਵਿਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਾ ਮ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਛੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਮ੍ਰਾਇਆ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਅਰੁਣਸ੍ਯ ਚ ਗृਦ੍ਰੀ ਤੁ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਅਰੁਣ ਦੇ ਗ੍ਰਿਦ੍ਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ।
ਸਂਪਾਤੇਰ੍ਵਿਜਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਿਰਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਹਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਜਯ, ਦਵਿਰਾਸਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਹਾ ਸਨ।