ਆਰਭ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਸ੍ਤੁ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੈਵਤਮ੍
ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਉਥੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧੂਪੈਰ੍ਹਾਰਿਦ੍ਰਕृਸਰੈਸ੍ਤਿਲਭਕ੍ਸ਼ਗੁਡੌਦਨੈਃ
ਧੂਪ, ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ, ਤਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੇ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਸੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਬਲਯਸ੍ਤ੍ਵੇषਾਂ ਵੈ ਪਰ੍ਵਸਂਧਿषੁ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਗਿਰੀਣਾਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਭੂਤ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੀਪਿਨਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਸ਼੍ਚਾਮਿषਾਸ਼ਿਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਹਿਤਰਃ ਪਞ੍ਚ ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
ਅਨੁਵृਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਤਾਸਾਂ ਵੈ ਸ਼ृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਵ੍ਰਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਲਾਦ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਰ੍ਹਿ ਗਣੋ ਮੈਨੋ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨਾ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਗ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾਸ਼੍ਚਾਮੀਨਾਸ਼੍ਚੈਤਾਨ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਉਗ੍ਰ ਜਾਨਵਰ, ਮਗਰਮੱਛ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਖਵਿਕਾਰਾਣਿ ਜਨਯਾਮਾਸ ਨੈਕਸ਼ਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਐਣੇਯਾਨਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਸ਼ਂਬੂਕਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਕਛੂਆਂ ਅਤੇ ਘੋੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਖਵਿਕਾਰਾਣਿ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੂਪਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।
ਇਤ੍ਯੇष ਹਿ ऋषਾਵਂਸ਼ਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਾਖਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ਾ ਦੀ ਪੰਜ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਲੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਵੇਦਜਵਿਕਾਰਾਣਿ ਯਥਾ ਯੇਭ੍ਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪसीਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੂਪਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਵੇਦਮਲਜਾ ਉਸ਼ਨਾ ਨਾਮ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਮੈਲ ਤੋਂ ਉਸ਼ਨਾ ਨਾਮਕ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਖੋਪਲਵਿਕਾਰਾਣਿ ਕੀਲਕਾਵਰਕਾਣਿ ਚ
ਸ਼ੰਖਾਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਯਥਾ ਘਰ੍ਮਦਿਤਪ੍ਪਾਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਭ੍ਦ੍ਯੋ ਵृष੍ਟਿਭ੍ਯ ਏਵ
ਜਿਵੇਂ ਤਾਪ, ਧੁੱਪ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਃ ਪਿਚ੍ਛਲਾ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਪੁਤ੍ਤਿਕਾਃ
ਮੱਖੀਆਂ, ਚਿਕਣ ਜੀਵ, ਟੀਤਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਜਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇ
ਇਹ ਜੀਵ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਇਉਂ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿਂਹਲਾ ਰੋਮਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਚ੍ਛਿਲਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਸਿੰਹਲਾ, ਰੋਮਲਾ ਅਤੇ ਚਿਕਣ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਂਬਿਭ੍ਯੋ ਮਾषਮੁਦ੍ਗਾਨਾਂ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕृਮਯਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ਿੰਭੀ ਦੇ ਮਾਸ਼ ਤੇ ਮੂੰਗ ਤੋਂ ਕੀੜੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਦ੍ਗੇਭ੍ਯਃ ਪਨਸੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਣ੍ਡੁਲੇਭ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਮੂੰਗ, ਫਣਸ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਚ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨ ਹਿ ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸਦਾ
ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ।
ਬਹੂਨ੍ਯਹਾਨਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇ ਸਂਭਵਨ੍ਤਿ ਚ ਗੋਮਯੇ
ਜੇ ਗੋਬਰ ਕਈ ਦਿਨ ਪਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ਚ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾਃ ਸ਼ੁष੍ਕਗੋਮਯਾਤ੍
ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬਿਚੂਏ ਸੁੱਕੇ ਗੋਬਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਿਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਅਨ੍ਨਕੂਟੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਅਨਾਜ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਜਲੌਕਾਦੀਨਿ ਜਾਤਯਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਜੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਜਲੌਕ ਆਦਿ, ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਕ੍ਸ਼ਿਕਾਣਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਜਾਤਯੋ ऽਪਰੇ
ਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਸ਼ਕਾਨਾਂ ਵਿਕਾਰਾਣਿ ਭ੍ਰਮਰਾਣਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਮੱਛਰਾਂ ਅਤੇ ਭੰਭੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਣਿਚ੍ਛੇਦਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਵ੍ਯਾਲਾਃ ਪੋਤਜਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਮਣੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੱਪ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੀਵ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।