ਜ੍ਞੇਯਾ ਵਕ੍ਰਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤੇ ਵਕ੍ਰਗਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ
ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਚ ਤੇੜੇ ਹਨ, ਤੇੜੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਹੜਾ ਰੂਪ ਚਾਹੁਣ, ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤੁਨ੍ਦਕਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤੇ ਤਿਲਭਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਸृਜਾਃ
ਨਿਤੁੰਦਕਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਤਿਲ ਖਾਣ ਅਤੇ ਲਹੂ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਸ਼ਾਚਾਰ੍ ਕਮਰ੍ਕਾਸ੍ਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਵਾਸੋਦਨਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਕਮਰਕਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਾਂਸ਼ੁਮਙ੍ਗੇਭ੍ਯਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਪਾਂਸ਼ਵਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਪਾਂਸ਼ਵ ਪਿਸ਼ਾਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।
ਉਪਵੀਰਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਾਯਤਨਾਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਪਿਸਾਚ ਸਦਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵਾਈਫ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਉਲੂਖਲੈਰਾਭਰਣਾ ਰਤ੍ਨਧਾਰਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਖਲਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਉਲੂਖਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹਨ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯੁष੍ਟ੍ਰਸ੍ਥੂਲਸ਼ਿਰਸੋ ਵਿਨਤੋਦ੍ਧਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹਾਥੀ ਤੇ ਉਠਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਵਕਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਤੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸ੍ਤੁ ਰੋਮਸ਼ਾਃ ਪਿਙ੍ਗਾ ਦृष੍ਟਾਦृष੍ਟਾਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਕਈ ਪਿਸਾਚ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ, ਵੱਡੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ, ਤੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਆਕਰ੍ਣਾਦ੍ਦਾਰਿਤਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਲਂਬਭ੍ਰੂਸ੍ਥੂਲਨਾਸਿਕਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਕੰਨ ਤੱਕ ਫਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਭੌਂਹਾਂ ਲਟਕੀਆਂ ਤੇ ਨੱਕ ਮੋਟੀਆਂ ਹਨ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਤੁਣ੍ਡਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਦृष੍ਟਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਛੋਟੇ ਕਦ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ।
ਪृष੍ਠਤਃ ਪਾਣਿ ਪਾਦਾਸ਼੍ਚ ਪृष੍ਠਤੋ ਵਾਤਰਂਹਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਪਿੱਠ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਨਗ੍ਨਕਾ ਹ੍ਯਨਿਕੇਤਾਸ਼੍ਚ ਲਂਬਸ਼ੇਫ ਆਣ੍ਡਪਿਡਕਾਃ
ਉਹ ਨੰਗੇ, ਘਰ-ਵਿਹਣੇ, ਲਟਕਦੇ ਸ਼ੇਫਾ ਤੇ ਸੁਜੀਆਂ ਅੰਡਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
षੋਡਸ਼ੈਤਾ ਹਿ ਜਾਤ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ
ਪਿਸਾਚਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਲਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਇਥੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਦਲ੍ਪਚੇਤਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।
ਸਂਧ੍ਯੇ ਉਭੇ ਪ੍ਰਚਾਰਂ ਚ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਯਾਜੀਵਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ, ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਨਿ ਚ ਯਾਨਿ ਸ੍ਯੁਰਨਾਚਾਰੋषਿਤਾ ਨਿ ਚ
ਜੋ ਥਾਂ ਉਜੜੀਆਂ ਜਾਂ ਨੀਤਿ-ਵਿਹਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੋਪਰਥ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕੁਟਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਰਾਣਿ ਚ
ਰਾਜ ਮਾਰਗ, ਗਲੀ-ਮੋੜ, ਤੰਗ ਰਾਹ ਤੇ ਚੌਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਨ।
ਪਥੋ ਨਦ੍ਯੋ ऽਥ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਚੈਤ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਪਥਮ੍
ਰਾਹ, ਦਰਿਆ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘਾਟ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਤੇ ਵੱਡੇ ਮਾਰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਨ।
ਅਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਜਨਸ੍ਤੇषਾਮਾ ਜੀਵੋ ਵਿਹਿਤਃ ਸੁਰੈਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤੋਪਧਿਸਂਧਾਨਾਸ਼੍ਚੋਰਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਿਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਫਿਤਰਤ ਵਿੱਚ ਠੱਗ, ਚੋਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਆਰਭ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰਿਯਾਯਾਸ੍ਤੁ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੈਵਤਮ੍
ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਉਥੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧੂਪੈਰ੍ਹਾਰਿਦ੍ਰਕृਸਰੈਸ੍ਤਿਲਭਕ੍ਸ਼ਗੁਡੌਦਨੈਃ
ਧੂਪ, ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ, ਤਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੇ ਗੁੜ ਵਾਲਾ ਚਾਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਸੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਬਲਯਸ੍ਤ੍ਵੇषਾਂ ਵੈ ਪਰ੍ਵਸਂਧਿषੁ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਗਿਰੀਣਾਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਭੂਤ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੀਪਿਨਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਸ਼੍ਚਾਮਿषਾਸ਼ਿਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਹਿਤਰਃ ਪਞ੍ਚ ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
ਅਨੁਵृਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਤਾਸਾਂ ਵੈ ਸ਼ृਣੁਤ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਵ੍ਰਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਲਾਦ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਰ੍ਹਿ ਗਣੋ ਮੈਨੋ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨਾ ਨਾਮਕ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਗ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾਸ਼੍ਚਾਮੀਨਾਸ਼੍ਚੈਤਾਨ੍ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਉਗ੍ਰ ਜਾਨਵਰ, ਮਗਰਮੱਛ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਖਵਿਕਾਰਾਣਿ ਜਨਯਾਮਾਸ ਨੈਕਸ਼ਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।